Het gebruik van schoenen heeft een merkbare invloed op de fysieke opbouw van de menselijke enkel. Onderzoek wijst uit dat schoeisel de dichtheid en het volume van het trabeculaire bot — het sponsachtige netwerk van steunpilaren in het skelet — verandert. Deze bevinding is van groot belang voor de paleoantropologie, aangezien deze botstructuren vaak worden gebruikt om de loopgang van vroege mensachtigen te reconstrueren.
Het trabeculaire bot is uiterst adaptief en vormt zich gedurende het leven naar aanleiding van de mechanische belasting die het ervaart. Volgens newscientist.com stelt Hannah Farrell van UNT Health Fort Worth dat dit botnetwerk een cruciale informatiebron is, omdat het fysieke sporen achterlaat van hoe een individu zijn voeten en benen heeft gebruikt.
Het probleem voor wetenschappers is dat moderne mensen uit industriële samenlevingen, die vrijwel altijd schoenen dragen, vaak als referentiekader dienen bij het bestuderen van fossielen. Echter, omdat de botstructuur van iemand die schoenen draagt fundamenteel verschilt van die van iemand die blootsvoets loopt, kan dit comparatieve onderzoek scheeftrekken. Zoals beschreven door , beïnvloedt het dragen van schoenen de mechanische druk op het skelet, wat leidt tot een andere botontwikkeling.
Om dit effect wetenschappelijk vast te stellen, hebben Farrell en Zewdi Tsegai van de University of Chicago een studie uitgevoerd met behulp van hoge-resolutie CT-scans. De focus lag hierbij op de talus, het specifieke enkelbot dat de verbinding vormt tussen de voet en het onderbeen. De onderzoekers analyseerden 3D-kaarten van het trabeculaire bot bij 56 personen. Deze groep bestond uit een meerderheid van schoenendragers uit de Verenigde Staten en een controlegroep van mensen die gewend zijn om blootsvoets te lopen. Volgens de berichtgeving van bevestigen de resultaten dat schoenen de interne architectuur van het enkelbot blijvend veranderen.
Deze inzichten hebben directe implicaties voor de studie naar de evolutie van het menselijke lopen. Hoewel de overgang naar een tweebenige loopgang al ongeveer 4,2 miljoen jaar geleden plaatsvond, betekent dit niet dat vroege mensachtigen op dezelfde manier bewogen als de moderne mens. Fossiele resten en versteende voetafdrukken suggereren dat verschillende homininen uiteenlopende loopstijlen hadden en in verschillende mate klommen.
Zewdi Tsegai benadrukt dat populaties die geen schoenen dragen een essentieel "venster naar het verleden" bieden. Door deze groepen te bestuderen, kunnen onderzoekers een accurater beeld krijgen van de voortbeweging van uitgestorven menselijke verwanten, zonder de storende factor van modern schoeisel. Zoals geconcludeerd in het artikel van , dwingt dit paleontologen en anatomen om kritischer te kijken naar de vergelijkingen tussen moderne menselijke botten en prehistorische fossielen.