De politieke verhoudingen in Bulgarije zijn na de recente parlementsverkiezingen drastisch verschoven. Uit de eerste exitpeilingen die volgden op de sluiting van de stembureaus, blijkt dat de pro-Russische oud-president Rumen Radev een aanzienlijke overwinning heeft behaald met zijn centrum-linkse coalitie, genaamd Progressief Bulgarije. De uitslag duidt op een sterke verschuiving in het Bulgaarse politieke landschap, al blijft de vraag of de winnaar een stabiele regering kan vormen onbeantwoord.
Volgens berichtgeving van fok.nl behaalde de coalitie van Radev circa 39 procent van de stemmen. Dit is meer dan het dubbele van wat de conservatieve partij GERB, geleid door de oud-premier Bojko Borisov, heeft weten te bemachtigen. De partij van Borisov blijft steken op een percentage van ruim 15 procent. Ondanks dit grote verschil in stemmenaantal is er voor Radev geen sprake van een absolute meerderheid in het parlement, wat de weg naar een stabiele machtsovername bemoeilijkt.
De verkiezingen vonden plaats in een periode van extreme politieke onrust binnen het EU-lidstaat. Het is namelijk de achtste keer dat er in een periode van slechts vijf jaar parlementsverkiezingen in Bulgarije zijn georganiseerd. Deze reeks van stemrondes is een direct gevolg van de diepe politieke instabiliteit in het land. De recente vervroegde verkiezingen werden ingezet nadat de voorgaande conservatieve coalitieregering in december was opgestapt. Die val was het resultaat van grootschalige protesten waarbij honderdduizenden burgers de straat opgingen om strengere aanpak van corruptie en een onafhankelijke rechtsspraak op te eisen.
De 62-jarige Radev, die voorheen negen jaar lang het ambt van president bekleedde, besloot in januari af te treden om zich als kandidaat voor de parlementsverkiezingen te kunnen presenteren. De voormalige gevechtspiloot baseerde zijn campagne op de belofte van stabiliteit, een strijd tegen corruptie en noodzakelijke hervormingen binnen de justitie. Om een tweederdemeerderheid te kunnen vormen, heeft hij echter 160 van de 240 zetels in het parlement nodig, een doel dat gezien de huidige verhoudingen zeer lastig lijkt te bereiken.
De winst van Radev zorgt ook voor internationale onzekerheid, met name wat betreft de relatie met Oekraïne en Rusland. Tijdens zijn presidentschap heeft de politicus herhaaldelijk gepleit voor het herstellen van de diplomatieke banden met Rusland. Ook uitte hij zijn onvrede over de militaire steun aan Oekraïne. In een recente televisie-uitzending gaf hij aan dat Bulgarije onder zijn leiding geen financiële bijdragen aan militaire hulp aan de buurstaat zal leveren, hoewel hij benadrukte dat hij dergelijke besluitvorming op EU-niveau niet zal blokkeren. Zijn standpunten zijn niet nieuw; tijdens zijn campagne herhaalde hij de controversiële claim dat de Krim Russisch gebied is, een uitspraak die in het verleden al voor veel diplomatieke spanningen zorgde.
In de Russische media wordt Radev inmiddels omschreven als de 'Bulgaarse Orbán'. De politicus zelf uitte na de verkiezingsuitslag kritiek op de Europese Unie, waarbij hij stelde dat Europa een slachtoffer is geworden van de ambitie om als morele leider op te treden in een wereld waar duidelijke regels ontbreken. Hoewel de reacties vanuit Brussel op de uitslag vooralsnog ingetogen zijn, blijft de toekomstige koers van het land onduidelijk.
De vorming van een nieuwe regering wordt een complexe politieke puzzel. Radev heeft reeds laten weten dat hij niet openstaat voor samenwerking met de partijen van de voormalige premier Borisov of de invloedrijke oligarch Delyan Peevski. Ook een verbond met de liberale coalitie PP-DB lijkt uitgesloten. De formatie zal dus moeten zoeken naar onverwachte partners om een meerderheid te vinden. Daarnaast werd de campagne overschaduwd door ernstige beschuldigingen van stemmenkoop. Er zijn meldingen dat honderden personen zijn aangehouden in verband met pogingen om kiezers om te kopen, waarbij er voor meer dan een miljoen euro aan middelen zou zijn ingezet om de uitslag te beïnvloeden.