Paus Leo XIV is in Frankrijk aangekomen voor een bezoek dat officieel als staatsbezoek is geclassificeerd, maar in de praktijk sterk afwijkt van de gebruikelijke diplomatieke protocollen. De paus is bij aankomst ontvangen door president Emmanuel Macron, die in een verklaring sprak over de "grote eer" van dit bezoek, zoals gemeld door hln.be.
Volgens berichtgeving van vrtnws.be is er echter sprake van een bewuste strategie waarbij de paus de volledige controle over het programma, de symboliek en het ritme van de vier dagen opeist. Leo XIV lijkt hiermee president Macron bewust op afstand te houden om te voorkomen dat het bezoek een politieke inkleuring krijgt vanuit het Élysée. De missie van de paus in Frankrijk wordt omschreven als spiritueel in plaats van politiek.
Deze onafhankelijke houding vertaalt zich in concrete weigeringen van traditionele staatsgebruiken. Zo heeft de paus geweigerd om de klassieke Republikeinse Garde te laten optreden bij zijn ontvangst. Daarnaast heeft hij een uitnodiging voor een staatslunch of -diner van president Macron afgeslagen. Opvallend is bovendien dat de Franse president bij geen enkele van de misvieringen van de paus aanwezig zal zijn.
De context van dit bezoek is een Franse samenleving die sterk geseculariseerd is. Waar begin jaren 80 nog 70 procent van de Fransen zich katholiek noemde, is dit volgens VRT NWS teruggevallen naar ongeveer 30 procent. Een aanzienlijk deel van de bevolking is atheïstisch of volgt geen religie, terwijl de islam als zichtbare religieuze stroming in het publieke debat groeit door demografische factoren en migratie. De Franse Kerk kampt bovendien met een tekort aan priesterroepingen, wat leidt tot de samenvoeging van parochies.
Ondanks deze maatschappelijke verzwakking van de Kerk ziet de paus kansen, vooral onder jongeren. Een concreet signaal hiervan was de openluchtmis in het Stade de France, die binnen een half uur volledig uitverkocht raakte. De paus ziet deze zoektocht naar betekenis bij jongeren als een opening om de marketing van zijn Kerk verder door te zetten.
Het huidige bezoek vertoont volgens de analyse van VRT NWS gelijkenissen met een eerdere pausreis naar Spanje in juni, waarbij de paus ook daar een land bezocht dat in korte tijd transformeerde van een katholieke natie naar een geseculariseerde samenleving. Voor Leo XIV moet het bezoek aan Frankrijk, net als de eerdere reis naar Spanje, een succesvolle onderneming worden.