Een internationaal team van wetenschappers heeft een langdurig astronomisch mysterie opgelost door voor het eerst vaste leden van de Trojaanse asteroïdenpopulatie van Neptunus te identificeren. Deze ontdekking biedt nieuwe inzichten in de samenstelling en de geschiedenis van ons zonnestelsel.
Sinds het begin van de 20e eeuw is bekend dat planeten zoals Jupiter worden vergezeld door zogenaamde Trojaanse en Griekse asteroïdenpopulaties. Hoewel soortgelijke groepen objecten in de loop der tijd ook bij Saturnus en Uranus zijn aangetroffen, bleef Neptunus tot nu toe een uitzondering. Het opsporen van deze specifieke lichamen was uiterst moeilijk vanwege de grote afstand tot de aarde en het feit dat deze ijzige objecten zeer weinig licht reflecteren.
De doorbraak werd mogelijk gemaakt door de analyse van gegevens afkomstig van het universetoday.com, een geavanceerde faciliteit in de Chileense Andes. Dankzij de superieure optische capaciteiten en de snelheid waarmee dit instrument de hemel scant, konden objecten worden waargenomen die voorheen onzichtbaar bleven voor traditionele telescopen.
Volgens berichtgeving van heeft het team twee asteroïden en één kandidaat-object vastgesteld als permanente leden van de 'trailing Trojans'. Dit zijn objecten die zich in een stabiele baan achter de planeet Neptunus bevinden. De bevindingen van het onderzoek zijn officieel gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift The Astrophysical Journal Letters.
Het onderzoek stond onder leiding van dr. Meg Schwamb, die verbonden is aan het van de Queen's University Belfast. De ontdekking is het resultaat van een brede internationale samenwerking waarbij diverse instellingen betrokken waren, waaronder het Planetary Science Institute, het DiRAC Institute, het Michigan Institute for Data and AI in Society, het Instituto de Astronomia, Geofísica e Ciências Atmosféricas, JHUAPL en NOIRLab van de NSF. De gebruikte data zijn afkomstig van testobservaties die vorig jaar zijn uitgevoerd.
Het succes van deze missie is direct te danken aan de technische specificaties van het Rubin-observatorium. De installatie maakt gebruik van de Simony Survey Telescope van 8,4 meter in combinatie met de LSST-camera, die wordt beschouwd als de grootste digitale camera ooit gebouwd. Sinds juni 2025 voert het observatorium de Legacy Survey of Space and Time (LSST) uit.
Deze grootschalige survey heeft als doel een volledige inventarisatie te maken van objecten in ons zonnestelsel. Daarnaast probeert het project antwoorden te vinden op fundamentele kosmische vragen over donkere energie en donkere materie. Het instrument is bovendien in staat om kortstondige gebeurtenissen, zoals zwerfplaneten en supernova's, te detecteren en de Melkweg inclusief satellietstelsels in kaart te brengen.
Door de combinatie van een breed gezichtsveld en een hoge resolutie kan het team van dr. Schwamb nu een nauwkeuriger beeld vormen van de evolutie van het zonnestelsel. De identificatie van deze asteroïden bij Neptunus is een cruciaal puzzelstuk om te begrijpen hoe planeten en het omringende puin zich over miljarden jaren hebben bewogen en gevormd, zoals beschreven door .