In de Denisova-grot, gelegen in het Russische Altai-gebergte, is een voorheen onbekende diersoort geïdentificeerd. Onderzoekers van de Stockholm University ontdekten deze uitgestorven verwant van de yak, die in de wetenschappelijke literatuur wordt aangeduid als 'yak X', tijdens een studie naar de evolutie van bizons. De vondst is gebaseerd op de analyse van honderden kleine botfragmenten die in de grot zijn aangetroffen.
De genetische analyse onthult dat yak X een aanzienlijke evolutionaire afstand heeft tot de huidige wilde yak. Volgens een artikel van newscientist.com is deze soort ongeveer 400.000 jaar geleden afgesplitst van de Bos mutus. Om de mate van deze divergentie te verduidelijken, trekken de wetenschappers een vergelijking met de genetische afstand tussen de bruine beer en de ijsbeer. Dit wijst erop dat yak X waarschijnlijk biologisch en fysiek sterk verschilde van de moderne wilde yak.
De populatie van yak X kende een specifiek verloop in haar overleving. Rond 250.000 jaar geleden raakte de soort genetisch geïsoleerd, een proces dat uiteindelijk leidde tot het uitsterven van de dieren. De schattingen wijzen erop dat dit uitsterven ongeveer 30.000 jaar geleden plaatsvond. De ontdekking van een volledig nieuwe soort megafauna is volgens onderzoeker Love Dalén een zeldzame gebeurtenis, wat onderstreept hoe rijk de prehistorische biodiversiteit in Siberië was.
Voor de identificatie van de soort maakten Alexandre Gilardet en Love Dalén gebruik van geavanceerde DNA-technieken. De onderzoekers stelden vast dat het genetisch materiaal van de fragmenten niet overeenkwam met enige huidige rundersoort, noch met bekende uitgestorven dieren zoals de aurochs of de steppebizon. Om de resultaten te versterken, breidde het team het onderzoek uit naar drie andere locaties in de buurt en een site bij het Ural-gebergte. Zoals beschreven door , konden de wetenschappers hierdoor de genomen van twintig verschillende individuen van yak X reconstrueren.
De locatie van de vondst is paleontologisch zeer relevant. De Denisova-grot is reeds bekend als de plek waar de Denisovans werden ontdekt. De aanwezigheid van yak X in deze omgeving suggereert dat er een ecologische interactie was tussen de fauna en vroege mensachtigen. In de berichtgeving van wordt vermeld dat deze rundersoort waarschijnlijk diende als prooi voor verschillende mensachtigen die in de regio voorkwamen, waaronder onze eigen soort, de Neanderthalers en de Denisovans.
Hoewel de genetische blauwdruk van yak X nu in kaart is gebracht, blijft er nog veel onbekend over het exacte uiterlijk van het dier. De onderzoekers benadrukken dat er nog vervolgonderzoek nodig is om de specifieke fysieke eigenschappen van deze mysterieuze yak verder te definiëren. De studie toont aan dat zelfs in grotten die al intensief zijn onderzocht, nieuwe ontdekkingen mogelijk blijven dankzij moderne genetische methoden, aldus .