De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft de Nancy Grace Roman Space Telescope succesvol gelanceerd. De missie, die maanden eerder startte dan oorspronkelijk gepland, richt zich op het ontrafelen van de mysteries rond donkere energie, donkere materie en het opsporen van aardachtige planeten.
De lancering vond plaats op 30 augustus 2026 vanuit het Kennedy Space Center in Florida. De telescoop, met een gewicht van 9 ton, werd naar de ruimte getransporteerd door een SpaceX Falcon Heavy-raket. Volgens berichtgeving van universetoday.com vond de lift-off plaats om 7:26 a.m. ET (11:26 UTC). De vlucht verliep zonder problemen, waarbij de twee zijboosters van de raket veilig landden aan de kust van Florida en de kernbooster in de zee neerkwam na de scheiding van de trappen.
Bestemming en budget
De telescoop begint nu aan een reis van drie maanden naar een specifiek gravitatiepunt, bekend als Earth-sun L2. Dit punt bevindt zich op bijna een miljoen mijl afstand van de aarde. De missie is een financieel en organisatorisch succes voor de ruimtevaartorganisatie; de totale kosten bedragen 4,3 miljard dollar. Opvallend is dat de lancering eerder plaatsvond dan de oorspronkelijk geplande datum in 2027, terwijl het project onder het vastgestelde budget bleef, zo meldt .
Oorsprong en naamgeving
De technische basis van de telescoop heeft een ongebruikelijke herkomst. De twee spiegels die in het instrument zijn gebruikt, waren oorspronkelijk bedoeld voor spionagesatellieten van het National Reconnaissance Office. Nadat dat specifieke project werd stopgezet, werden de spiegels beschikbaar gesteld aan NASA. De organisatie integreerde deze componenten in de plannen voor een observatorium dat aanvankelijk bekendstond als de Wide-Field Infrared Space Telescope (WFIRST).
De telescoop is inmiddels hernoemd ter ere van Nancy Grace Roman, de voormalige hoofda lstronoom van NASA. Roman, die in 2018 op 93-jarige leeftijd overleed, stond bekend als de "Moeder van Hubble" vanwege haar cruciale bijdragen aan de Hubble-ruimtetelescoop. De gepensioneerde NASA-wetenschapper Ed Weiler verklaarde tegenover The Associated Press dat Roman zeer trots zou zijn op deze naamgeving, zoals overgenomen door .
Technische capaciteiten en wetenschappelijke doelen
De Nancy Grace Roman Space Telescope is ontworpen om de resolutie en gevoeligheid van de Hubble-telescoop te evenaren, maar met een significant groter bereik. Het infrarood beeldsysteem heeft een gezichtsveld dat meer dan 100 keer breder is dan dat van Hubble. Julie McEnery, senior project scientist, benadrukte voor de lancering dat dit enorme bereik het mogelijk maakt om zeldzame en ongebruikelijke fenomenen in het universum te vinden, waarbij de telescoop effectief een "naald in een hooiberg" kan lokaliseren, aldus .
Op het gebied van dataoverdracht zet de missie nieuwe records. De high-gain antenne van de telescoop zal naar verwachting dagelijks 1,4 terabytes aan wetenschappelijke gegevens naar de aarde sturen. Dit is de hoogste datasnelheid die NASA ooit heeft gerealiseerd voor een astrofysische missie. De schaal van de beelden is eveneens indrukwekkend; de grootste opnames van de telescoop zullen bestaan uit meer dan een biljoen pixels, zoals beschreven door .