De grootste bank van Italië, Intesa Sanpaolo, is het doelwit geweest van een grootschalige oplichting waarbij gebruik werd gemaakt van artificiële intelligentie. Criminelen zijn erin geslaagd om in totaal 95 miljoen euro buit te maken via de private banking-tak van de bank, Fideuram. De fraudeurs maakten gebruik van zogenaamde 'CEO-fraude', een techniek waarbij oplichters zich voordoen als een hooggeplaatste bedrijfsleider om personeel te manipuleren tot het uitvoeren van dringende betalingen.
Volgens berichtgeving van vrtnws.be richtten de oplichters zich specifiek op Paolo Molesini, de voorzitter van de dochteronderneming Fideuram. De misleiding begon via WhatsApp, waar Molesini berichten ontving die leken afkomstig te zijn van Carlo Messina, de CEO van Intesa Sanpaolo. In deze berichten werd dringend om hulp gevraagd bij een transactie in het buitenland.
Om de geloofwaardigheid van het bedrog te vergroten, zetten de criminelen geavanceerde identiteitsvervalsingstechnieken in. Tijdens een telefoongesprek werd AI-technologie gebruikt om de stem van een bekende advocaat, gespecialiseerd in durfkapitaal, na te bootsen. In de overtuiging dat hij handelde in opdracht van het topmanagement, keurde Molesini een reeks internationale overschrijvingen goed. Het totale bedrag van deze transfers bedroeg ongeveer 95 miljoen euro, waarbij het geld hoofdzakelijk naar rekeningen in Hongkong en China werd gestuurd.
Fideuram, dat overigens ook in België actief is, detecteerde de onregelmatigheden relatief snel. De bank waarschuwde onmiddellijk de relevante overheden en de bankinstellingen waar het geld naartoe was gestuurd. Dankzij dit snelle ingrijpen kon een bedrag van 59 miljoen euro worden teruggevorderd. Desondanks blijft een aanzienlijk deel van de buit, ongeveer 36 miljoen euro, spoorloos. Er wordt vermoed dat dit resterende bedrag via een netwerk van buitenlandse rekeningen is omgezet in cryptomunten, wat het traceren van de gelden bemoeilijkt.
De nasleep van het incident leidde tot personele verschuivingen binnen de bank. Paolo Molesini, de voorzitter die door de oplichters werd misleid, nam in maart ontslag, een maand na de gebeurtenissen. Hoewel Fideuram destijds aangaf dat dit vertrek op 'persoonlijke redenen' was gebaseerd, koppelen Italiaanse bronnen dit nu aan de fraude. Volgens wordt Molesini zelf, net als andere leidinggevenden van Fideuram, momenteel niet onderzocht. Wel is er vanuit het openbaar ministerie in Milaan een onderzoek opgestart naar een verdachte.
De zaak onderstreept de groeiende dreiging van deepfake-technologie in de financiële sector. Waar traditionele phishingberichten vaak herkenbaar zijn, maakt de combinatie van tekstberichten en AI-gegenereerde stemmen het voor zelfs hooggeplaatste functionarissen moeilijk om fraude te detecteren. De incidenten worden in de media, waaronder hln.be, beschreven als een voorbeeld van hoe AI-misleiding kan leiden tot enorme financiële verliezen.