Bij Urda, in de Spaanse provincie Toledo, botsten twee hogesnelheidstreinen op elkaar. De ramp eiste 68 levens. Nog eens 15 mensen vechten voor hun leven. Nieuwe informatie wijst uit dat het ongeval het gevolg is van een keten van fouten, nadat het automatische veiligheidssysteem was uitgevallen.
Instructie tegen het protocol in
Geluidsfragmenten tussen het controlecentrum en de machinisten leggen ernstige menselijke fouten bloot, schrijft vrtnws.be. Nadat het automatische beveiligingssysteem stopte met werken, nam het controlecentrum de handmatige leiding over. Maar in plaats van de veiligheidsprotocollen strikt te volgen, gaf de verkeersleider de bestuurder van de aanrijdende hogesnelheidstrein de opdracht om de normale snelheid weer op te pakken.
Dat ging haaks op het geldende protocol. In zo'n situatie had de trein 'op zicht' moeten rijden: maximaal 40 kilometer per uur, zodat de machinist zelf kan inschatten of het spoor vrij is. Ten tijde van die instructie reed de trein zo'n 25 kilometer achter een andere trein die stilstond.
Kansen om de ramp te voorkomen
De situatie werd nog ingewikkelder: ook de bestuurder van de stilstaande trein kreeg de instructie om normaal te vertrekken. Die machinist meldde zeven minuten later opnieuw aan het controlecentrum dat zijn toestel nog steeds stilstond vanwege een technisch probleem. Ondanks die melding kreeg de aanstormende hogesnelheidstrein vijf minuten voor de fatale botsing geen waarschuwing om te remmen.
Er was een tijdspanne van vijf minuten waarin niemand ingreep, terwijl er nog voldoende tijd was om de trein te laten stoppen. De Spaanse krant El País, die de audio-opnames in handen heeft, stelt dat de fragmenten de menselijke fouten in de minuten voorafgaand aan de botsing blootleggen.
Vergelijking met de Belgische veiligheid
De ramp roept vragen op over de veiligheid van spoornetwerken. Transporteconoom Jochen Maes van de UGent legt in een analyse uit dat ook België bij een technisch defect overschakelt naar een lager veiligheidsniveau, waarbij treinen enkel 'op zicht' mogen rijden. Het opvallende aan het Spaanse incident: de trein mocht op zeer hoge snelheid doorrijden na de storing.
Maes noemt België een koploper in Europese veiligheidssystemen en spreekt van een zeer veilig netwerk. Maar hij waarschuwt: menselijke fouten zijn overal mogelijk, aldus vrtnws.be.