De astronomische gemeenschap volgt momenteel met grote belangstelling de bewegingen van komeet 220P/McNaught. Hoewel het hemellichaam zich in de fase bevindt waarin het zich van de zon verwijdert, vertoont het object een opvallende reeks uitbarstingen die de zichtbaarheid onverwacht hebben vergroot. Volgens universetoday.com weigert de komeet simpelweg te verdwijnen, wat zorgt voor een ongebruikelijk spektakel in de vroege ochtendhemel.
Achtergrond en baanverloop
De komeet is in mei 2004 ontdekt door de Australische Robert McNaught vanuit het Siding Spring Observatory. Het object behoort tot de Jupiter-familie en heeft een omlooptijd van ongeveer 5,5 jaar. Een kenmerkend aspect van zijn baan is de 2:1 resonantie met Jupiter, een factor die de beweging door het binnenste deel van het zonnestelsel beïnvloedt.
Op 14 juni bereikte de komeet zijn perihelium, het punt van maximale nabijheid tot de zon. Op dat moment bevond het object zich op een afstand van 1,6 Astronomische Eenheden (AU), wat net buiten de baan van Mars ligt. Hoewel de komeet nu weer weg beweegt, blijft hij voorlopig waarneembaar. De verwachting is dat de komeet op 12 oktober zijn dichtstbijzijnde passage aan de aarde zal hebben, met een geschatte afstand van 1,043 AU.
Extreme schommelingen in lichtsterkte
Wat de huidige observaties zo bijzonder maakt, is de extreme variatie in de helderheid van de komeet. Normaal gesproken is dit een onopvallend object, maar recente gebeurtenissen hebben dit beeld veranderd. Zo meldt dat een enorme uitbarsting begin juni de lichtsterkte met bijna 10 magnitudes deed toenemen. Dit betekent dat de komeet op dat moment ongeveer 8.000 keer helderder was dan gebruikelijk.
Zulke extreme sprongen in helderheid zijn zeldzaam. In het verleden zijn soortgelijke fenomenen slechts bij enkele andere kometen waargenomen, zoals bij komeet 289P/Blanpain in 2013 en komeet 17/P Holmes in 2007. Ook begin augustus was er opnieuw sprake van een significante toename, waarbij de helderheid met circa 7 magnitudes steeg, wat neerkomt op een factor 600.
In juni bereikte de komeet een piek van meer dan magnitude +8. Zelfs aan het einde van augustus bleef de helderheid op een niveau van magnitude +9 steken, waardoor het object nog steeds met een verrekijker kon worden waargenomen.
Visuele observaties en dynamiek
De visuele verschijning van de komeet is volgens waarnemers zeer grillig. Astrofotograaf Dan Bartlett, die de voortgang gedurende de zomer heeft vastgelegd, beschrijft het gedrag van de komeet als een "multi-persoonlijkheid". Op zijn AstroBin-pagina is te zien hoe de blauwgroene coma van de komeet zich in korte tijd uitbreidt om vervolgens weer te krimpen naarmate de nachten vorderen, zoals beschreven door .
Ook de staart van de komeet vertoont een onregelmatig patroon. Tijdens de eerste dagen van de uitbarsting was een zwakke stofstaart zichtbaar, maar deze verdween vrijwel volledig na 10 augustus. Recente beelden wijzen er echter op dat de staart in de afgelopen week opnieuw is begonnen zich te ontvouwen.
Samen met komeet 10P Tempel is 220P/McNaught een van de meest actieve kometen die in 2026 nauwgezet worden gevolgd. Gezien de recente onvoorspelbaarheid houden astronomen rekening met mogelijke nieuwe uitbarstingen in de aanloop naar de nadering van de aarde in oktober, een ontwikkeling die verder wordt uitgediept in de berichtgeving van .