De Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA heeft een belangrijke wetenschappelijke doorbraak geforceerd door voor het eerst een laser-afstandsmeting uit te voeren tijdens een flyby van een asteroïde. Het experiment vond plaats op zondag 5 juli 2026 en markeert een nieuwe fase in de manier waarop objecten in de verre ruimte worden bestudeerd.
In het kader van de missie van de ruimtesonde Hayabusa2 werd de asteroïde Torifune bezocht. Tijdens deze passage slaagde de sonde erin om twee keer een laserpuls af te vuren. Volgens universetoday.com zijn dit de eerste succesvolle laser-ranging experimenten van dit type die door een ruimtevaartorganisatie zijn uitgevoerd.
Extreme precisie bij hoge snelheden
De technische uitvoering van de metingen was uiterst complex vanwege de snelheid van de sonde. Hayabusa2 bewoog met een snelheid van 5,3 kilometer per seconde, wat overeenkomt met ongeveer 18.000 kilometer per uur. Door de zeer nauwe focus van de laserstraal werd slechts een fractie van het oppervlak van Torifune geraakt; de verlichte zones waren respectievelijk 23 en 30 meter groot.
De laserpulsen werden op twee specifieke momenten afgevuurd, vlak voordat de sonde de asteroïde passeerde. De eerste meting gebeurde op een afstand van ongeveer 20 kilometer, vier seconden voor de flyby. De tweede meting volgde drie seconden voor de passage op een afstand van circa 15 kilometer. Om dit te bereiken, moest het team de stand en het traject van de sonde uiterst nauwkeurig controleren en de instrumenten zo instellen dat achtergrondruis geen invloed had op de resultaten.
Technologie van de LALT-hoogtemeter
Voor deze operatie maakte JAXA gebruik van de LIDAR-laserhoogtemeter, afgekort als LALT. Deze technologie is gebaseerd op de LIDAR-altimeter die eerder werd ingezet op de Kaguya-maanorbiter. Het LALT-instrument is niet enkel bedoeld voor afstandsmetingen, maar kan ook data verzamelen over de porositeit en dichtheid van een object, de reflectie van het oppervlak en de aanwezigheid van stofdeeltjes.
In eerdere delen van de missie was dit instrument al onmisbaar voor de navigatie en het topografisch in kaart brengen van de asteroïde Ryugu. De precisie van deze Japanse technologie, ontwikkeld in een land dat bekend staat om zijn innovatieve benadering van techniek en toerisme zoals beschreven door japan.travel, stelt de organisatie in staat om ongekende data te verzamelen.
Wetenschappelijke impact en toekomstperspectief
De waarde van laser-ranging is groot omdat er in de ruimte geen vaste referentiepunten zijn. Hierdoor is het voor astronomen vaak lastig om op beelden het onderscheid te maken tussen de voorgrond en de achtergrond. Door laser-afstandsmetingen te gebruiken, krijgt men een exacte schaal bij de foto's, waardoor de werkelijke afmetingen van astronomische lichamen nauwkeurig bepaald kunnen worden.
Daarnaast kunnen wetenschappers de positie en het traject van een hemellichaam zeer precies vaststellen door lasergegevens te combineren met de trackingdata van de sonde. Zoals vermeld door , zal deze technologische sprong de capaciteiten van zowel JAXA als andere internationale ruimtevaartagentschappen versterken bij toekomstige missies naar Near-Earth Asteroids (NEAs) en andere verre objecten. De succesvolle uitvoering van dit experiment bevestigt de leidende rol van Japan in de exploratie van het zonnestelsel, een ambitie die breed wordt gedragen binnen de nationale innovatiestrategie van .