Een internationaal team van wetenschappers heeft vastgesteld dat de ringen rond de Centaur Chariklo onderhevig zijn aan een snelle en dynamische structurele evolutie. Waar men voorheen wellicht uitging van stabiele systemen, tonen recente gegevens aan dat de dichtheid van deze ringen in een tijdsbestek van slechts enkele jaren aanzienlijk kan verschuiven. Volgens een analyse van universetoday.com is er sprake van een proces waarbij de ene ring materiaal wint terwijl de andere ring juist materiaal verliest.
Chariklo neemt een unieke positie in binnen ons zonnestelsel. Het object behoort tot de Centauren, een groep hemellichamen met onstabiele banen die de trajecten van de buitenste planeten kruisen. Met een straal van 125 kilometer is Chariklo de grootste bekende Centaur en, zoals meldt, het enige object in deze categorie dat over een ringsysteem beschikt.
Om de veranderingen in de ringen in kaart te brengen, maakte een team van meer dan twintig onderzoekers gebruik van de techniek van stellaire occultatie. Hierbij wordt nauwkeurig geobserveerd hoe het licht van een ster wordt onderbroken wanneer Chariklo ervoor langs schuift. De wetenschappers vergeleken hiervoor waarnemingen uit 2017, die met telescopen vanaf de aarde waren gedaan, met nieuwe data uit 2022. Voor deze laatste metingen werd de geavanceerde James Webb Space Telescope (JWST) van NASA ingezet.
De resultaten van deze vergelijking tonen een opvallende verschuiving in de opaciteit, oftewel de mate waarin licht door de ringen wordt tegengehouden. De binnenste ring, die zich op een afstand van ongeveer 265 kilometer van het oppervlak bevindt, vertoonde een stijging in opaciteit van meer dan 50 procent ten opzichte van de eerdere metingen. Dit wijst erop dat deze specifieke ring aanzienlijk dichter is geworden. Tegelijkertijd werd een tegenoverse trend waargenomen bij de buitenste ring, gelegen op circa 280 kilometer van het oppervlak. De opaciteit van deze ring nam juist af met ongeveer 60 procent, wat betekent dat deze ring is uitgedund.
Deze bevindingen, die zijn gepubliceerd in het tijdschrift Science Advances, onderstrepen dat ringen rond kleine hemellichamen niet statisch zijn. De snelle wisseling in materiaalconcentratie suggereert dat ringsystemen veel dynamischer kunnen zijn dan voorheen werd aangenomen. De combinatie van historische gronddata en de precisie van de JWST heeft het mogelijk gemaakt om deze evolutie vast te leggen, zoals beschreven door .
Chariklo werd oorspronkelijk in 1997 ontdekt, maar het bijzondere bestaan van de ringen kwam pas in 2013 aan het licht. De huidige ontdekking biedt nieuwe inzichten in hoe materiaal zich gedraagt rond kleine objecten in de verre uithoeken van ons zonnestelsel. De dynamiek waarbij de binnenste ring lijkt te groeien ten koste van de buitenste ring, blijft een belangrijk punt van studie voor astronomen die de stabiliteit van dergelijke systemen onderzoeken, meldt .