De wetenschappelijke gemeenschap is in rep leste door de chemische samenstelling van 3I/ATLAS, de derde bekende interstellaire bezoeker die ons zonnestelsel doorkruist. Sinds de detectie in juli 2025 is het object nauwgezet gevolgd door diverse observatoria. Recente analyses wijzen op een samenstelling die fundamenteel verschilt van alles wat we binnen onze eigen kosmische buurt kennen, wat nieuwe inzichten biedt in de vorming van materie buiten ons zonnestelsel.
In een studie die is ingediend bij The Astrophysical Journal Letters en is gepubliceerd als pre-print op arXiv, analyseren Kenji Furuya en zijn team van het RIKEN Pioneering Research Institute de afwijkende isotopenverhoudingen van het object. De resultaten suggereren dat 3I/ATLAS is ontstaan onder omstandigheden die sterk verschillen van die van onze eigen zon en planeten.
Opvallende koolstofverhoudingen
Een van de meest markante bevindingen betreft de verhouding tussen de koolstofisotopen C-12 en C-13. Terwijl deze ratio in ons zonnestelsel gewoonlijk rond de 90 ligt en in het interstellaire medium gemiddeld rond de 68 schommelt, vertoont 3I/ATLAS waarden die veel hoger liggen. Volgens universetoday.com bevindt deze ratio zich bij het object tussen de 123 en 191. Dit is een significant hogere waarde dan in welk ander gebied dan ook waar het object gedurende zijn miljarden jaren durende reis doorheen is getrokken.
Concentratie van zwaar water
Naast de koolstofwaarden is de aanwezigheid van deuterium, een zware variant van waterstof, zeer opvallend. In kometen uit ons eigen zonnestelsel is de verhouding tussen deuterium en gewoon waterstof doorgaans zeer laag, variërend tussen 0,015% en 0,03%. Bij de bezoeker 3I/ATLAS is deze concentratie echter gemeten op ongeveer 1%.
Deze extreme hoeveelheid zwaar water is een sterke aanwijzing dat het object niet uit onze directe omgeving komt. Zoals beschreven in de berichtgeving van , wijst deze chemische signatuur op een geheel andere oorsprong dan die van lokale kometen.
De invloed van lage metalliciteit
Om deze anomalieën te verklaren, wijzen de onderzoekers van het RIKEN Pioneering Research Institute naar de zogenaamde "lage metalliciteit" van de plek waar 3I/ATLAS is gevormd. In de astronomie worden alle elementen zwaarder dan helium als "metalen" aangeduid. Deze elementen ontstaan bij supernova-explosies van vroege sterren en hopen zich naarmate het universum ouder wordt op.
De specifieke samenstelling van 3I/ATLAS suggereert dat het object is ontstaan in een stellaire kraamkamer die minder rijk was aan deze zware elementen dan de omgeving waarin onze zon ontstond. Deze lagere metalliciteit verklaart waarom de verhoudingen van deuterium en koolstof zo sterk afwijken van de lokale standaarden, zoals verder uitgelicht door .
Een venster op het verre universum
De verzamelde data, waaronder beelden van de Hubble-telescoop, zijn cruciaal voor het begrijpen van de vroege geschiedenis van andere sterrenstelsels. Door de materie te bestuderen die zij de ruimte in slingeren, kunnen wetenschappers chemische processen in kaart brengen die elders in het universum plaatsvinden. De analyse van 3I/ATLAS dient daarmee als een uniek instrument om de evolutie van kosmische materie te bestuderen, een proces dat volgens fundamentele vragen over de oorsprong van interstellaire objecten beantwoordt.