Een aanzienlijk deel van de scanners in de haven van Antwerpen kampt met ernstige technische problemen, waardoor de controlecapaciteit van de douane is ingeperkt. Terwijl vakbonden waarschuwen voor een daling in drugsvangsten, stelt de FOD Financiën dat risicocontainers nog steeds worden gecontroleerd.
De Belgische douane in de haven van Antwerpen beschikt over een totaal van negen scanners, bestaande uit drie vaste en zes mobiele toestellen. Uit recente cijfers blijkt echter dat de operationele inzetbaarheid van dit materiaal problematisch is. Volgens gegevens die zijn opgevraagd door de vakbond ACOD Financiën, waren vier van de negen scanners vorige week volledig buiten dienst, zoals vermeld in een bericht van nieuwskoppen.be.
Technische mankementen en frustratie
De problemen concentreren zich vooral bij de mobiele scanners. Volgens Luc Martony, adjunct-secretaris van ACOD Financiën, kampen diverse toestellen al maandenlang met constructiefouten, mechanische problemen en hydraulische lekkages. In een verslag van vrt.be legt Martony uit dat sommige apparaten direct opnieuw uitvallen nadat een poging is gedaan om ze op te starten.
De concrete situatie van vorige week donderdag illustreert de ernst van de pannes: van de zes mobiele scanners was er slechts één volledig operationeel. Twee toestellen waren volledig defect en drie anderen waren slechts beperkt inzetbaar. Ook de vaste scanners bleven niet gespaard; twee van de drie vaste toestellen waren op dat moment niet bruikbaar. Deze situatie zorgt voor grote frustratie onder het douanepersoneel, dat te maken heeft met werkmateriaal dat niet naar behoren functioneert.
Investering in de 'war on drugs'
De huidige technische problemen zijn opvallend omdat de scanners, bekend als de MOBIX-scanners, in mei 2024 werden gepresenteerd als een cruciaal nieuw wapen in de strijd tegen drugssmokkel. De totale investering in deze apparatuur bedroeg 100 miljoen euro, aldus .
De vakbond ACOD Financiën vraagt zich af of de technische pannes een directe impact hebben op de effectiviteit van de controles. De bond wijst erop dat de drugsvangsten in de Antwerpse haven opmerkelijk lager liggen en vraagt zich af of dit komt door de defecte scanners of doordat de drugstrafiek zich naar andere locaties heeft verplaatst.
Reactie van de FOD Financiën
De FOD Financiën betwist de ernst van de situatie. In een verklaring via stelt de overheidsdienst dat vijf van de zes scanners wel inzetbaar zijn. De douane benadrukt dat containers die als risicovol worden beschouwd, zeker worden gescand. Wel wordt erkend dat dit proces trager verloopt omdat de totale capaciteit onvolledig is.
In een ander bericht van flows.be wordt vermeld dat de leverancier van de scanners tijdens de afgelopen zomer meerdere technici ter plaatse heeft ingezet om de defecten te verhelpen. De douane zelf gaf aan een reactie op de beweringen van de vakbond voor te bereiden, gezien de gevoeligheid van het onderwerp.
De discussie over de betrouwbaarheid van de controles in de haven komt op een moment dat de druk vanuit andere steden toeneemt. Begin deze maand uitten onder meer de burgemeesters van Brussel en Charleroi scherpe kritiek op de situatie, zoals verder uitgewerkt in de berichtgeving van . Ondanks de pannes blijven de autoriteiten benadrukken dat de veiligheid en controle gewaarborgd blijven, hoewel de operationele slagkracht door de technische mankementen onder druk staat.