Wetenschappers hebben aangetoond dat Valles Marineris, het grootste canyonsysteem in ons zonnestelsel, nog steeds geologisch actief is. Recente seismische gegevens wijzen erop dat de planeet Mars, ondanks eerdere aannames over geologische inactiviteit, nog steeds interne bewegingen vertoont die het landschap vormgeven.
Lange tijd heerste onder astronomen en geologen de overtuiging dat Mars een geologisch "dode" planeet was. Hoewel het oppervlak getuigt van een turbulent vulkanisch verleden, leek er geen sprake meer te zijn van actieve processen in de korst. Dit beeld werd ondersteund door het feit dat Mars, in tegenstelling tot de aarde, geen tektonische platen heeft maar bestaat uit één enkele plaat, wat de planeet classificeert als een zogenaamde "Stagnant Lid"-planeet.
Nieuwe inzichten door InSight-lander
De verschuiving in dit wetenschappelijke paradigma begon met de komst van de InSight-lander van NASA (Interior Exploration using Seismic Investigations, Geodesy and Heat Transport). Deze missie was specifiek ontworpen om de binnenkant van de rode planeet te onderzoeken via seismologie, geodesie en warmtetransport.
Volgens berichtgeving van universetoday.com heeft InSight bewijzen verzameld dat de planeet nog steeds "leeft". Hoewel er regelmatig "marsbevingen" worden geregistreerd die worden veroorzaakt door inslagen van meteorieten, detecteerde de lander ook signalen van tectonische activiteit die vanuit het binnenste van de planeet komen.
Seismische activiteit in Valles Marineris
In een recente studie, gepubliceerd in het vakblad Nature Communications, presenteren onderzoekers van het Imperial College London en Columbia University bewijs voor een specifieke marsbeving, aangeduid als event S0976a. Deze beving vond hun oorsprong direct onder Valles Marineris.
De analyse van de data wijst uit dat deze gebeurtenis werd veroorzaakt door gesteenten die langs breuklijnen diep in de korst versleden. Dit is een cruciale ontdekking, omdat het suggereert dat breuklijnen die miljarden jaren geleden zijn ontstaan — in een tijd dat Mars veel actiever was — nog steeds instabiel genoeg zijn om onder spanning te breken.
Het onderzoek werd geleid door Jung-Hun Song, assistent-professor aan het Department of Earth Science and Engineering van het . Hij werkte hierbij samen met experts van de Columbia University en de University of Illinois Urbana-Champaign.
Een gigantische geologische structuur
Om de schaal van deze activiteit te begrijpen, is een vergelijking met aardse structuren noodzakelijk. Valles Marineris is een van de meest spectaculaire geologische formaties in het zonnestelsel en overtreft alle vergelijkbare systemen op aarde in omvang.
De dimensies van het canyonsysteem zijn volgens als volgt:
* Lengte: Ongeveer 3.900 kilometer.
* Breedte: Tot wel 600 kilometer.
* Diepte: Meer dan 9 kilometer.
Ter vergelijking: de Yarlung Tsangpo Grand Canyon, het grootste canyonsysteem op aarde, is ongeveer 505 kilometer lang, maximaal 113 meter breed en bereikt een diepte van 6 kilometer.
Implicaties voor de planetaire wetenschap
De bevestiging dat de breuklijnen van Valles Marineris nog steeds actief zijn, opent nieuwe perspectieven voor de studie van andere hemellichamen. Jung-Hun Song stelt dat deze studie mogelijkheden ontsluit om voortdurende seismische activiteit te ontdekken op andere planeten of manen die voorheen als geologisch inactief werden beschouwd.
De data van de blijft daarmee een essentiële bron voor het begrijpen van de evolutie van rotsachtige planeten in ons zonnestelsel.