De gangbare opvatting van supermassieve zwarte gaten als puur destructieve krachten die alles in hun omgeving opslokken, wordt uitgedaagd door recent wetenschappelijk onderzoek. Hoewel deze objecten bekendstaan om hun enorme zwaartekracht, suggereren nieuwe bevindingen dat de omgeving rondom deze zwarte gaten juist kan dienen als een vruchtbare bodem voor de creatie van enorme planeten.
Het proces vindt plaats in de zogenaamde accretieschijven, grote ringen van gas en stof die rondom een actieve galactische kern (AGN) draaien. Deze schijven kunnen een enorme omvang bereiken, soms wel tot 20.000 astronomische eenheden. In de buitenste regionen van deze schijven dalen de temperaturen tot een niveau dat vergelijkbaar is met de schijven rondom sterren. Volgens universetoday.com is deze temperatuurverlaging essentieel, omdat het de condensatie van stof mogelijk maakt, wat de eerste stap is naar de vorming van planeten.
Een cruciale factor bij dit proces is de aanwezigheid van sterke magnetische velden. De studie benadrukt dat een sterk gemagnetiseerde schijf noodzakelijk is om turbulentie te verminderen en stabiliteit te bieden. Deze stabiliteit zorgt ervoor dat materie zich effectief kan ophopen. Wladimir Lyra, geassocieerd professor astronomie aan de New Mexico State University, legt in de studie uit hoe deze specifieke omstandigheden de coagulatie van stof ondersteunen. Dit kan leiden tot het ontstaan van planetesimalen met een massa die die van Jupiter ruim overschrijdt, waarbij sommige objecten zelfs de grens bereiken waarbij waterstofverbranding zou kunnen optreden, zoals beschreven via .
Het mechanisme dat deze groei versnelt, wordt de 'streaming instability' genoemd. Normaal gesproken zorgt gas in een schijf voor een vertragende werking op stofdeeltjes, waardoor ze vaak naar het centrum spiraliseren en worden vernietigd. Echter, wanneer de concentratie van vaste materie hoog genoeg is, wordt het omringende gas meegetrokken. Hierdoor verdwijnt de weerstand en kunnen stofdeeltjes sneller samenklonteren tot grotere lichamen. In de buitenste ringen van een AGN-schijf zou dit proces kunnen resulteren in de geboorte van miljoenen planeten, meldt .
De implicaties van dit onderzoek, dat is gepubliceerd in The Astrophysical Journal, reiken verder dan enkel de vorming van exoplaneten. De dynamiek binnen deze accretieschijven zou namelijk ook kunnen leiden tot de creatie van andere compacte objecten. Zo is het mogelijk dat er binnen deze schijven nieuwe zwarte gaten ontstaan, waaronder de zeldzamere varianten met een gemiddelde massa (intermediate mass black holes).
Deze ontdekkingen veranderen het perspectief op actieve galactische kernen. In plaats van enkel zones van totale vernietiging, blijken deze regio's potentieel te fungeren als kosmische kraamkamers voor enkele van de grootste objecten in het universum, mits de thermische en magnetische condities optimaal zijn, aldus de analyse van .