Elke oktober staat de strijd tegen borstkanker wereldwijd centraal. Vroegtijdige opsporing staat dan extra in de schijnwerpers — en dat is nodig. Want op sociale media zoals Facebook doen hardnekkige beweringen de ronde die mammografieën in een negatief daglicht stellen. Experts waarschuwen: die claims schetsen vaak een verkeerd beeld van de werkelijkheid.
Straling en het risico op kanker
De meest gehoorde mythe: de röntgenstraling van een mammografie zou zelf borstkanker veroorzaken. Dat is een misvatting, meldt vrtnws.be. Klopt het dan niet dat te veel straling cellen en DNA kan beschadigen? Wel, maar de dosis bij een mammografie is zeer beperkt.
Een expert legt uit dat de stralingsdosis zo laag is dat het risico op stralingsgerelateerde kanker minimaal blijft. Het zeer kleine risico weegt niet op tegen de aanzienlijke voordelen van het vroegtijdig opsporen van tumoren.
Diagnoses en behandelingen
Een tweede zorg die online vaak opduikt: mammografieën zouden leiden tot foutieve diagnoses en onnodige medische ingrepen. Daarbij gaat het om twee verschillende dingen: vals-positieve resultaten en overdiagnose.
Bij een vals-positief resultaat lijkt er in eerste instantie sprake van kanker, maar aanvullend onderzoek kan dat vaak weer ontkrachten. Zo'n resultaat leidt dus niet tot een onnodige behandeling.
Overdiagnose is complexer. Daarbij ontdekt de arts een tumor die mogelijk nooit klachten zou hebben veroorzaakt tijdens het leven van de patiënt. Omdat medici niet met zekerheid kunnen voorspellen hoe een specifieke tumor zal evolueren, wordt er uit voorzorg vaak toch behandeld.
Feiten versus fabels
Tot slot beweren sommige online berichten dat mammografieën in Zwitserland verboden zijn. Dat is onjuist: het onderzoek is daar niet verboden.
Ondanks de discussies op sociale media adviseren experts om zeker vanaf de leeftijd van 50 jaar regelmatig de borsten te laten controleren. Vroege detectie van borstkanker blijft een cruciale factor in de effectiviteit van de behandeling.