Nieuwe landen die lid worden van de Europese Unie, kunnen hun stemrecht verliezen. Dat staat in een voorstel van de Europese Commissie voor een strikt toezichtsmechanisme, de zogenaamde 'noodrem'. De maatregel geldt maximaal 15 jaar na toetreding en wordt geactiveerd zodra een land de democratie of de rechtsstaat afbouwt, of niet loyaal meewerkt binnen de Unie.
Het doel: voorkomen dat er opnieuw een situatie ontstaat zoals bij Hongarije onder Viktor Orbán, waar een lidstaat de democratische waarden van de EU van binnenuit ondermijnt. De Commissie wil met deze preventieve grendels een 'paard van Troje' binnen de Unie vermijden. Dat meldt vrtnws.be.
Moldavië: begrip, maar geen tweederangslid
De plannen vallen niet bij iedereen in goede aarde — zeker niet bij de landen die nu toetreden. Vasile Tofan, de premier van Moldavië, zei tegen de Vlaamse publieke omroep dat hij de bezorgdheden van de Commissie begrijpt. Maar tegelijk benadrukte hij: Moldavië neemt geen genoegen met de status van 'tweederangslid'.
Moldavië diende in maart 2022, kort na de Russische invasie in Oekraïne, zijn aanvraag voor EU-lidmaatschap in. De regering van Tofan wil de toetredingsonderhandelingen tegen 2028 afronden, zodat het land in 2030 volwaardig lid kan worden. Toetreding tot de EU wordt gezien als het middel om de Russische invloed in het land definitief te beëindigen.
Waarom Moldavië haast heeft
De geopolitieke situatie van Moldavië is complex. Het land was, net als buurland Oekraïne, een republiek binnen de Sovjet-Unie.
'Het Ierland van Oost-Europa'
Premier Tofan is in juli aangetreden en heeft een achtergrond in bestuurskunde en internationaal zakendoen. Hij wil Moldavië omvormen tot het 'Ierland van Oost-Europa', onder meer door in te zetten op een gunstig belastingklimaat. Maar de centrale pijler van zijn buitenlandse strategie blijft één ding: volledige integratie in de EU.
Ook hln.be meldt dat de Commissie deze mechanismen wil inzetten als bescherming tegen democratische achteruitgang in nieuwe lidstaten.