Waarom zijn we in het Westen zo bang voor kunstmatige intelligentie? Niet omdat de software zo gevaarlijk is, stelt een analyse van newscientist.com. De angst komt vooral uit onze eigen cultuur: uit religie, filosofie en eeuwenoude ideeën over macht.
Trump verbiedt een woord
Hoe politiek die perceptie stuurt, zie je in de Verenigde Staten. President Donald Trump bepaalde via een executive order dat de term "artificiële intelligentie" niet langer gebruikt mag worden. De Amerikaanse regering hanteert voortaan de aanduiding "superintelligentie".
Dat is meer dan een kwestie van woordkeuze. "Artificiële intelligentie" klinkt als een hulpmiddel voor mensen. "Superintelligentie" positioneert de technologie als een superieure entiteit. Op Truth Social ging de president bovendien hard in de aanval: hij noemde mensen die vasthouden aan de oude term "de vijand".
Waar komt 'superintelligentie' vandaan?
Het idee is geen politieke vondst, maar stamt uit de filosofie van Silicon Valley. De filosoof Nick Bostrom populariseerde het concept. Hij schetst een toekomst waarin superintelligentie (SI) naast een nieuwe klasse van extreem intelligente mensen bestaat. Die "supermensen" oefenen dan macht uit over de minder begaafde bevolking, terwijl de superintelligentie uiteindelijk de absolute controle over iedereen krijgt.
Een god aan de top van de piramide
Columnist Annalee Newitz trekt in de berichtgeving een opvallende parallel. Deze hiërarchische visie lijkt sterk op middeleeuwse christelijke doctrines. Daarin staat een almachtige God aan de top, gevolgd door een priesterklasse die zijn wijsheid vertaalt naar het gewone volk.
Die structuur herkennen we terug in de huidige angst: de mens als ondergeschikte van een alwetende kracht. Volgens de analyse is dat kenmerkend voor de Judeo-christelijke context van het Westen. Nieuwe, overweldigende krachten verklaren we hier via het prisma van een enkele, alwetende God.
Het verklaart ook de polarisatie binnen de AI-wereld. De "AI-doomers", die waarschuwen voor een existentiële catastrofe, staan tegenover de "AI-accelerationists", die de ontwikkeling juist willen versnellen. Die strijd lijkt op conflicten tussen christelijke sekten die discussiëren over de intenties van een godheid. De doomers nemen daarbij een houding aan die doet denken aan puriteinse overtuigingen.
China kijkt heel anders
De culturele impact van AI is dus niet universeel. In het Westen draait alles om machtshiërarchieën, sciencefiction-scenario's van overheersing en religieuze analogieën. In China is de populaire opvatting wezenlijk anders.
Precies dat contrast bevestigt de kern van de stelling: de angst voor AI komt niet uit de technische specificaties van de software, maar uit de culturele bril waarmee we naar de technologie kijken.