De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft de Slowaakse premier Robert Fico telefonisch gesproken over de groeiende spanningen rond de doorvoer van energiebronnen. Tijdens dit gesprek heeft de Oekraïense president de Slowaakse leider officieel uitgenodigd voor een bezoek aan Kiev, met als doel de diplomatieke impasse rondom olie- en gasleveringen op te lossen.
Conflict over de Drozdba-pijpleiding
De kern van de recente onrust ligt bij de problemen met de Drozdba-pijpleiding, een cruciale infrastructuur die voorheen Russische olie naar landen als Slowakije en Hongarije transporteerde. Volgens een drimble.nl is er al ongeveer een maand geen olie meer door deze lijn gestroomd. De oorzaak hiervan is onderwerp van een fel politiek debat tussen de betrokken partijen.
Het kantoor van de Oekraïense president heeft via sociale media laten weten dat de schade aan de pijpleiding het gevolg is van een Russische aanval op Oekraïens grondgebied. Kyiv benadrukt dat zij de nodige werkzaamheden uitvoert om de infrastructuur zo snel mogelijk te herstellen. De Slowaakse en Hongaarse regering uiten echter hun ernstige twijfel over deze verklaring. In een nieuws.nl wordt vermeld dat Bratislava en Boedapest de beschuldiging uiten dat Oekraïne de reparaties opzettelijk vertraagt. Er bestaat een vermoeden dat Kyiv de sabotage van de lijn zou gebruiken om de Europese afhankelijkheid van Russische energie te beënvloeden.
De diplomatieke spanningen worden versterkt door de strategische belangen van Oekraïne zelf. Een zeelandnet.nl duidt erop dat Oekraïne juist baat heeft bij een snelle herstelling van de Drozdba-lijn. Door de eerdere vernietiging van de laatste werkende Oekraïense olieraffinaderij door Russische troepen, is het land momenteel afhankelijk van de export van eigen olie via deze pijpleiding om de olie elders te laten verwerken.
Historische context van de gasdoorvoer
De huidige spanningen over olie volgen op een eerder conflict over de doorvoer van Russisch gas. In het begin van 2025 ontstond er grote onrust nadat het contract voor de gasdoorvoer via Oekraïens grondgebied op 31 december 2024 was verlopen. Volgens een nos.nl beschreef premier Fico destijds dat het stopzetten van deze gasstroom aanzienlijke schade toebrengt aan zowel Slowakije als de Europese Unie.
Waar veel Europese landen hun afhankelijkheid van Russisch gas al grotendeels hadden afgebouwd, bleef Slowakije vasthouden aan de import, deels vanwege de hogere kosten van alternatieve leveranciers. Kyiv weigerde echter een verlenging van het contract, omdat zij stelden dat de inkomsten uit gasverkoop de Russische oorlogsmachine direct zouden financieren. De president van Oekraïne uitte destijds zijn zorgen over de motieven van Fico, waarbij hij de vraag stelde of de Slowaakse premier persoonlijke belangen had bij het negeren van de Europese boycot.
Oproep tot Europees onderzoek
De situatie rond de energie-infrastructuur is onderdeel van een breder patroon van aanvallen op de Oekraïense energievoorziening. Zo laat een vrt.be zien hoe de Russische militaire strategie gericht is op het systematisch beschadigen van raffinaderijen en vitale installaties. Deze voortdurende druk op de infrastructuur maakt de diplomatieke relaties tussen de buurlanden uiterst kwetsbaar.
Om de huidige beschuldigingen van sabotage en vertraging uit de weg te ruimen, hebben de Slowaakse premier Fico en zijn Hongaarse ambtgenoot Viktor Orbán de Europese Unie opgeroepen om een onafhankelijk onderzoek in te stellen naar de werkelijke staat van de pijpleiding en de oorzaken van de onderbreking. De uitnodiging van Zelensky voor Fico naar Kiev wordt gezien als een belangrijke poging om via directe gesprekken tot een oplossing te komen en te voorkomen dat de energiecrisis verder escaleert in een politiek conflict binnen de Europese Unie.