Astronomen en geologen maken gebruik van een specifieke groep zeldzame meteorieten om een completer beeld te krijgen van de vorming en evolutie van de maan. Hoewel het overgrote deel van de ruimtegesteenten die op aarde landen afkomstig is van asteroïden, bieden fragmenten van de maan een unieke kans om wetenschappelijke lacunes op te vullen. Volgens universetoday.com zijn deze stenen essentieel omdat ze een representatief beeld geven van het gehele maanoppervlak.
Beperkingen van eerdere maanmissies
In het verleden zijn er aanzienlijke hoeveelheden materiaal van de maan naar aarde gebracht via diverse ruimteprogramma's. De zes Apollo-missies verzamelden in totaal ongeveer 382 kilogram aan monsters. Echter, deze collectie is volgens niet volledig representatief voor de gehele maan, aangezien vijf van de zes landingsplaatsen zich bevonden in of nabij gebieden die geochemisch afwijken.
Maanmeteorieten vullen dit gat in de kennis op omdat ze een willekeurige herkomst hebben. Deze fragmenten worden door inslagen van het maanoppervlak de ruimte in geslingerd, waarna ze uiteindelijk in de aardse atmosfeer terechtkomen. Hierdoor kunnen ze afkomstig zijn van locaties die voor bemande missies onbereikbaar zijn, zoals de achterzijde van de maan. Ondanks hun waarde blijven deze objecten uiterst zeldzaam; slechts 0,7% van alle gevonden meteorieten op aarde is geverifieerd als maanmateriaal, wat neerkomt op een totaal van 835 stenen.
Locaties van vondsten en herkomst
De zoektocht naar deze fragmenten concentreert zich op gebieden waar de stenen goed zichtbaar zijn tegen een monochrome achtergrond. De meeste vondsten worden gedaan in Antarctica, Oman en de woestijnen van Noordwest-Afrika, hoewel er ook incidenteel materiaal is aangetroffen in Australië en Botswana. In Antarctica maken de uitgestrekte ijsvelden het opsporen van de donkere gesteenten eenvoudiger, terwijl droge woestijngebieden, ook wel playas genoemd, een vergelijkbaar voordeel bieden.
De eerste officiële identificaties van dergelijke stenen vonden plaats in 1979, toen een Japans programma in Antarctica de meteorieten Yamato-791197 en Yamato-793169 verzamelde. Een bijzonder kenmerk van deze meteorieten is dat, hoewel de herkomst van de maan vaststaat, de exacte geografische locatie op het maanoppervlak voor elk individueel fragment onbekend blijft, zoals beschreven door .
Vergelijking met andere ruimteprogramma's
Naast de Amerikaanse Apollo-missies hebben andere landen monsters verzameld. Uit een publicatie in het tijdschrift Elements uit 2025 blijkt dat de voormalige Sovjet-Unie via drie Luna-missies ongeveer 300 gram materiaal heeft teruggebracht. Recentere Chinese missies, Chang'e 5 en 6, hebben ongeveer 3,7 kilogram aan monsters toegevoegd aan de wetenschappelijke collecties.
Ondanks dat deze hoeveelheden klein zijn in vergelijking met de Apollo-monsters, blijft de waarde van meteorieten hoog door hun geografische spreiding. Het Vernadsky Instituut in Moskou schat dat er jaarlijks tussen enkele tientallen en honderden kilograms aan maansteen op aarde inslaat. Deze fragmenten kunnen soms tienduizenden jaren in een baan rond de aarde cirkelen voordat ze neerstorten. Door deze willekeurige fragmenten te analyseren, hopen wetenschappers volgens meer te leren over de geologische geschiedenis van de maan.