Een internationaal wetenschappelijk team onder leiding van het Hellenic Space Center (HSC) heeft de meest veelbelovende cryovulkanische regio's op Ganymedes in kaart gebracht. Deze gebieden vormen belangrijke doelwitten voor de Jupiter Icy Moons Explorer (JUICE) van de European Space Agency, die momenteel onderweg is naar het Jupitersysteem.
Ganymedes: een unieke oceaanwereld
Ganymedes, de grootste maan van Jupiter, is tevens de grootste satelliet in ons hele zonnestelsel — zelfs groter dan de planeet Mercurius. universetoday.com is het ook het enige hemellichaam naast de aarde en de gasreuzen met een eigen magnetisch veld. Wetenschappers voorspellen dat zich onder het ijsoppervlak een massieve oceaan bevindt met meer water dan alle oceanen op aarde samen.
De studie, getiteld "Potential Cryovolcanic Regions on Ganymede: A Priority Target for JUICE", is geaccepteerd voor publicatie in het Planetary Science Journal. Dr. Anezina Solomonidou van het HSC leidde het onderzoek, samen met collega's uit Griekenland, Frankrijk, Italië, Duitsland, de Verenigde Staten, Tsjechië, de ESA en NASA's Jet Propulsion Laboratory.
Wat zijn cryovulkanen?
Net zoals vulkanen op aarde worden cryovulkanen gevormd door materiaal dat vanuit het binnenste van een hemellichaam naar het oppervlak wordt geduwd. Bij "oceaanwerelden" zoals Ganymedes gaat het echter niet om gesmolten gesteente, maar om water en vluchtige stoffen die door het ijsoppervlak worden geperst. Deze activiteit wordt aangedreven door geologische processen in het binnenste, veroorzaakt door getijdenkrachten als gevolg van interacties tussen deze manen en de gasreuzen waar ze omheen draaien.
esa.int wordt aangenomen dat Ganymedes een zoute oceaan heeft onder zijn ijsschil, mogelijk groot genoeg om de hele planeet te omhullen. Het onderzoeken van deze oceaan en het vergelijken ervan met andere oceaandragende manen van Jupiter is een van de belangrijkste doelen van de JUICE-missie.
Zoektocht naar tekenen van leven
Deze cryovulkanische regio's zijn bijzonder interessant omdat ze wetenschappers de mogelijkheid bieden om water uit het binnenste te onderzoeken. Door dit materiaal te analyseren, hopen onderzoekers bewijs te vinden van organische processen onder het oppervlak, wat zou kunnen wijzen op leven of biosignaturen.
"Ganymedes is een van de meest fascinerende werelden in het zonnestelsel," verklaarde Dr. Solomonidou in een persbericht van het HSC. "Het begrijpen van mogelijke cryovulkanische activiteit kan ons helpen beter te begrijpen hoe oceaanwerelden evolueren en of ze omstandigheden kunnen herbergen die geschikt zijn voor leven."
Sinds de Voyager-sondes door het Jupitersysteem vlogen, speculeren wetenschappers dat enkele van de grootste manen — Europa, Ganymedes en Callisto — oceanen hebben die leven zouden kunnen ondersteunen.
Onderzoeksmethode
Om veelbelovende cryovulkanen te identificeren, gebruikte het team opnieuw verwerkte gegevens van de Near-Infrared Mapping Spectrometer (NIMS) aan boord van NASA's Galileo-missie, die tussen 1995 en 2003 het Jupitersysteem verkende. Deze data stelde hen in staat om ongebruikelijke oppervlaktedepressies en structuren te onderzoeken die mogelijk wijzen op cryovulkanische activiteit.
De JUICE-missie
theguardian.com vanaf de lanceerbasis in Kourou, Frans-Guyana. De sonde wordt verwacht in 2031 aan te komen in het Jupitersysteem, na een reis van acht jaar door de ruimte.
theconversation.com heeft de European Space Agency voor deze missie dertien Europese landen samengebracht, evenals de Verenigde Staten, Japan en Israël. Het Franse team ontwikkelde zes van de tien geavanceerde wetenschappelijke instrumenten aan boord van JUICE.
De missie kent verschillende primeurs: het ruimtevaartuig zal als eerste van baan wisselen van een andere planeet naar een van zijn manen, en het zal als eerste in een baan rond een andere maan dan die van de aarde draaien. esa.int dat Ganymedes ook het enige hemellichaam is — naast de aarde en drie vaste lichamen — in het zonnestelsel dat zijn eigen magnetisch veld genereert.
Wetenschappelijke doelstellingen
Naast het onderzoeken van de oceaan onder het ijs, zal JUICE ook de complexe interacties tussen Ganymedes en de ruimteomgeving rond Jupiter bestuderen — een van de meest intense en dynamische regio's in het zonnestelsel. Het magnetische veld van Ganymedes vormt een kleine magnetische bel binnen de grotere magnetosfeer van Jupiter zelf, wat sterke aurora's produceert.
De totale kosten van de missie bedragen ongeveer 1,6 miljard euro. JUICE draagt verschillende hightech systemen aan boord, waaronder volgens ESA "de krachtigste remote sensing, geofysische en in-situ meetinstrumenten die ooit naar het buitenste zonnestelsel zijn gestuurd."
Met de identificatie van deze veelbelovende cryovulkanische gebieden hebben wetenschappers nu concrete doelwitten voor wanneer JUICE in 2031 aankomt bij Ganymedes, wat de zoektocht naar bewoonbare omstandigheden buiten de aarde een belangrijke stap verder brengt.