Waar op Mars zouden we sporen van vroeger leven moeten zoeken? Een internationaal team van wetenschappers heeft daar nu een concreet antwoord op: een wereldkaart die laat zien waar miljarden jaren geleden formaldehyde op het oppervlak van de planeet terechtkwam. Dat meldt universetoday.com.
Formaldehyde is geen gewone stof. Het is een prebiotische molecule: een fundamentele bouwsteen die een sleutelrol kan hebben gespeeld bij de ontwikkeling van complex organisch leven. De kaart laat zien waar de chemische omstandigheden vroeger het meest gunstig waren voor biologische processen.
Mars was ooit nat
Vandaag is Mars een gortdroge, ijskoude woestijn. Maar tussen 3,5 en 4,1 miljard jaar geleden zag de planeet er heel anders uit. Tijdens de Noachische en Hesperische tijdperken had Mars een dikkere atmosfeer en hogere temperaturen. Vloeibaar water kon aan het oppervlak bestaan.
Dat nattere verleden vermoedden wetenschappers al op basis van robotische sondes. Landers en rovers bevestigden het later — onder andere de missies van Curiosity, Perseverance en de Viking-landers.
Van atmosfeer tot regen
Het nieuwe onderzoek draait om formaldehyde (H₂CO). Komt dit molecuul in contact met water, dan kan het chemische reacties op gang brengen die leiden tot aminozuren, suikers en andere complexe organische verbindingen. Precies de stoffen waarop micro-organismen zijn gebouwd.
Eerdere studies hadden al aangetoond dat formaldehyde in de atmosfeer van Mars kon ontstaan. Maar waar die stof precies op het oppervlak neerkwam, bleef onduidelijk. Dit onderzoek vult die lacune op.
Dr. Shungo Koyama, astrobioloog aan het Institute of Science Tokyo en Research Fellow aan de Tohoku University, leidde een multidisciplinair team. De onderzoekers bootsten met simulaties de omstandigheden na van de Noachische en Hesperische periode. De simulaties lieten zien hoe formaldehyde in de atmosfeer ontstond en vervolgens via neerslag naar het oppervlak werd getransporteerd — letterlijk met de regen mee.
Internationale samenwerking
Het project kwam tot stand dankzij een brede internationale samenwerking. Naast het Institute of Science Tokyo en de Tohoku University waren onderzoekers betrokken van de University of Washington en de Universiteit van Tokyo. Ook het Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA-IASB) droeg bij.
Kompas voor toekomstige missies
De kaart heeft grote strategische waarde. Ruimtevaartorganisaties kunnen nu gerichter locaties kiezen voor robotische én bemande expedities. Denk aan oude rivierbeddingen: plekken waar de chemische voorwaarden optimaal waren en waar bewijzen van vroeger leven mogelijk nog bewaard zijn gebleven.
🧠 Even simpel uitgelegd
Stel je voor dat leven een bouwwerk is. Dan heb je bouwstenen nodig — zoals aminozuren en suikers. Formaldehyde is een simpel molecuul dat, als het met water in aanraking komt, kan helpen om die bouwstenen te maken. Op Mars viel dat molecuul miljarden jaren geleden met de regen mee naar beneden. Wetenschappers hebben nu berekend waar het het meeste neerviel. Dat zijn dus de beste plekken om te zoeken naar sporen van leven.