Meer dan een vijfde van de wereldoceanen is de afgelopen twee decennia aanzienlijk donkerder geworden. Dit blijkt uit theguardian.com, gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Global Change Biology. De verandering heeft verstrekkende gevolgen voor het mariene leven en de ecosystemen in de oceanen.
Dramatische afname van lichtdoordringing
Wetenschappers analyseerden twintig jaar aan satellietgegevens van NASA om veranderingen in de optische eigenschappen van de oceanen te volgen. earth.com is ongeveer 21 procent van de wereldoceaan – meer dan 46 miljoen vierkante mijl – merkbaar donkerder geworden tussen 2003 en 2022.
Het onderzoek toont aan dat in meer dan 9 procent van de oceaan, een gebied vergelijkbaar met de omvang van Afrika, de lichtdoordringing met meer dan 50 meter is afgenomen. In 2,6 procent van de oceaan, een oppervlakte ongeveer zo groot als India, kromp de fotische zone – het bovenste waterlaagje waar zonlicht doordringt – zelfs met meer dan 100 meter.
Oorzaken variëren per locatie
De redenen achter deze oceaanverduistering verschillen afhankelijk van de locatie. In kustgebieden speelt afstromend regenwater een belangrijke rol. Regen voert sediment, voedingsstoffen en organisch materiaal van het land naar de oceaan, waardoor het water troebel wordt en zonlicht wordt geblokkeerd. Landbouwafval en veranderende weerspatronen dragen hieraan bij.
In de open oceaan zijn andere factoren aan het werk. bbc.com worden veranderingen in algenbloei, verschuivingen in zeewatertemperaturen en kunstmatig licht als mogelijke oorzaken genoemd. Deze factoren maken het moeilijker voor zonlicht om door te dringen tot diepere waterlagen.
Gevolgen voor het mariene leven
De verduistering van de oceanen heeft directe gevolgen voor het leven onder water. Zonlicht en maanlicht zijn essentieel voor de fotische zone, de bovenste laag van de oceaan waar het meeste mariene leven zich bevindt en interacteert. Wanneer deze zone krimpt, neemt de leefruimte voor mariene organismen af.
Oceanograaf Tim Smyth van het Plymouth Marine Laboratory, die het onderzoek leidde, ontdekte het patroon aanvankelijk tijdens een studie naar de effecten van kunstmatige lichtverschmuiling 's nachts. newscientist.com legde hij uit dat de veranderingen niet willekeurig verspreid zijn, maar grote, aaneengesloten gebieden vormen.
Elke avond vindt in de oceanen de grootste migratie van biomassa op aarde plaats. Biljarden kleine wezens – zoöplankton, krill en lantaarnvissen – stijgen in synchronie op uit de diepte, aangetrokken door bloei van fytoplankton in de bovenste waterlagen. Ze foerageren 's nachts, veilig voor roofdieren die op zicht jagen, en trekken zich terug wanneer de zon opkomt. Deze natuurlijke cycli worden direct beïnvloed door veranderingen in lichtdoordringing.
Niet overal donkerder
Opvallend genoeg is niet het hele verhaal somber. Ongeveer 10 procent van de oceaan, zo'n 23 miljoen vierkante mijl, is juist lichter geworden in dezelfde periode. Dit toont aan dat de veranderingen complex zijn en niet uniform over de hele wereld plaatsvinden.
De onderzoekers benadrukken dat de volledige gevolgen van deze verschuivingen nog niet volledig begrepen worden. De veranderingen kunnen de hele structuur van oceaanecosystemen hervormen, met mogelijk verstrekkende effecten voor de voedselketen en de biodiversiteit in de zeeën.
Urgentie voor verder onderzoek
Het onderzoek onderstreept de noodzaak van voortgezet monitoren van de oceanen en hun veranderende eigenschappen. Wetenschappers waarschuwen dat de verduistering van de oceanen een groeiende bedreiging vormt voor het mariene leven en dat meer onderzoek nodig is om de precieze mechanismen en langetermijngevolgen te begrijpen.
De bevindingen voegen een nieuwe dimensie toe aan de discussie over de impact van klimaatverandering en menselijke activiteiten op de oceanen. Naast bekende bedreigingen zoals verzuring, opwarming en vervuiling, blijkt nu ook de afname van lichtdoordringing een significante factor te zijn die het leven in de zeeën beïnvloedt.