De politieke partij Vooruit dringt aan op een wetswijziging die banken verplicht om slachtoffers van phishing binnen 24 uur terug te betalen. Dit voorstel, ingediend door Kamerlid Jeroen Soete, heeft als doel de positie van gedupeerden te versterken en de druk op financiële instellingen op te voeren om hun beleid aan te passen hln.be.
De aanleiding voor dit initiatief is de aanhoudende kritiek op de manier waarop banken omgaan met fraudegevallen. Volgens de ombudsman voor financiële diensten betalen banken te weinig slachtoffers van phishing terug, wat in strijd is met de geldende wetgeving nieuwsblad.be. Banken zijn wettelijk verplicht om fraudeslachtoffers te vergoeden, tenzij de klant zelf toestemming heeft gegeven voor de betaling of grof nalatig is geweest. Echter, de term "grove nalatigheid" is niet eenduidig gedefinieerd, wat vaak leidt tot discussies en ertoe bijdraagt dat consumenten te vaak het onderspit delven.
Minister van Consumentenzaken Alexia Bertrand (Open Vld) heeft de banken aangespoord om transparanter te zijn over hun beleid inzake de terugbetaling van phishing-slachtoffers vrt.be. Ze verwacht van de banken een gedetailleerde uitleg waarom bepaalde slachtoffers niet worden vergoed en wil dat ze voor de zomer met een concreet actieplan komen om de strijd tegen phishing te versnellen hln.be. Bertrand benadrukt dat banken zich te vaak verschuilen achter de grove nalatigheid van het slachtoffer, wat de discussie over de verantwoordelijkheid bemoeilijkt.
Jean Cattaruzza, de ombudsman financiële diensten, heeft eerder al aangegeven dat banken vaak ten onrechte redeneren dat oplichting alleen mogelijk is als de klant nalatig is geweest. Hij adviseert slachtoffers van phishing om hun bank zo snel mogelijk op de hoogte te stellen. Snelle actie kan soms leiden tot (gedeeltelijke) recuperatie van het gestolen geld, hoewel dit vaker niet dan wel lukt. Desondanks betekent dit niet automatisch dat het geld definitief verloren is.
Het wetsvoorstel van Vooruit sluit aan bij de bredere maatschappelijke discussie over de aanpak van fraude en de rol van financiële instellingen. De partij wil een einde maken aan de praktijk waarbij banken klanten systematisch beschuldigen van grove nalatigheid bij phishing-incidenten. De oproep voor een snellere terugbetalingstermijn van 24 uur is een concrete poging om de positie van slachtoffers te versterken en banken aan te sporen tot proactiever handelen. De kwestie van "grove nalatigheid" blijft een centraal punt in de discussie, en zonder een duidelijke wettelijke definitie zullen banken en consumenten blijven botsen over de interpretatie ervan.