Sporters met veel spieren worden soms ten onrechte 'obees' genoemd, terwijl mensen met een gezond gewicht maar gevaarlijk veel vet onopgemerkt blijven. De oorzaak? De BMI, het meetinstrument dat al decennia de standaard is. Nu pleiten onderzoekers voor een nieuwe definitie van obesitas — en die kan aanzienlijk meer mensen officieel als obees aanmerken. Dat schrijft livescience.com.
Waarom de BMI tekortschiet
Al decennia lang bepaalt de Body Mass Index (BMI) of iemand een gezond gewicht heeft, overgewicht of obesitas. De berekening is simpel: alleen lengte en gewicht tellen mee. Voor grote bevolkingsstudies werkt dat prima. Maar voor individuele diagnoses is de kritiek de laatste jaren steeds luider.
Het kernprobleem: de BMI maakt geen onderscheid tussen spiermassa en vetmassa. Sporters met veel spieren worden daardoor soms onterecht als obees gelabeld. En andersom: mensen met een relatief laag gewicht maar een ongezond hoog vetpercentage vallen door de mand en krijgen geen medische hulp.
Kijken naar waar het vet zit
Het nieuwe voorstel wil de definitie veel beter laten aansluiten bij de echte gezondheidsrisico's. Niet langer één getal uit een tabel, maar vooral: hoe is het vet over het lichaam verdeeld, en zijn er bijbehorende aandoeningen?
Dat betekent dat mensen met een lagere BMI toch als obees geclassificeerd kunnen worden. Vooral als hun vetpercentage hoog is, of als visceraal vet — vet rond de organen — serieuze gezondheidsrisico's veroorzaakt.
Wat betekent dit voor de zorg?
Een bredere definitie heeft grote gevolgen voor de gezondheidszorg. Aan de ene kant maakt het vroegtijdige interventie mogelijk: risicogroepen worden eerder herkend, zodat preventieve maatregelen sneller kunnen starten. Daarnaast stimuleert het gepersonaliseerde zorg, waarbij artsen verder kijken dan de weegschaal en aandacht besteden aan de metabole gezondheid van de patiënt.
Maar er is ook een psychologische kant. Het label 'obees' kan zwaar drukken op iemands welzijn. Als een grotere groep mensen dat label krijgt, vraagt dat om zorgvuldige communicatie vanuit de zorgsector.
Nog geen nieuwe richtlijnen
De roep om herziening past in een bredere trend in de geneeskunde: weg van generieke maatstaven, richting biomarkers en functionele metingen. De BMI blijft een handig instrument voor statistiek, maar schiet voor klinische diagnoses vaak tekort.
Belangrijk om te weten: een voorstel is nog geen richtlijn. Er is internationaal overleg nodig om consensus te bereiken over welke parameters — zoals de middelomtrek of bio-elektrische impedantieanalyse voor het vetpercentage — de nieuwe standaard worden. De discussie over de balans tussen eenvoudige meetbaarheid en medische accuratesse gaat voorlopig gewoon door.