Vlaams minister van Media Cieltje Van Achter (N-VA) heeft bevestigd dat zij van plan is door te zetten met een nieuw decreet dat een verplichte leeftijdscontrole eist voor toegang tot zogenaamde "schadelijke" sociale media. Dit plan, dat gericht is op het beschermen van kinderen onder de 13 jaar, roept echter grote vragen op over de juridische toepasbaarheid in Brussel en de privacyrisico's van de voorgestelde controlemechanismen.
De kern van het Vlaamse voorstel is het ontzeggen van de toegang tot bepaalde platformen aan kinderen onder de leeftijd van 13 jaar. Er is echter grote onduidelijkheid over de reikwijdte van dit beleid. Volgens bright.nl is de definitie van wat precies als "schadelijke" sociale media wordt beschouwd, nog niet vastgesteld door de overheid. Hoewel er speculaties zijn dat platforms zoals TikTok en Snapchat hieronder zouden kunnen vallen vanwege de mogelijke impact op de mentale gezondheid van jongeren, ontbreekt een officiële lijst met platformen die aan deze criteria voldoen.
De politieke gevolgen van het decreet zijn groot, met name wat betreft de verhoudingen tussen de verschillende gewesten. Omdat media een gemeenschapsbevoegdheid is, zou de maatregel in theorie ook van toepassing zijn in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Dit kan leiden tot complicaties wanneer er geen overeenstemming is met de andere deelstaten. In een bruzz.be wordt benadrukt dat de uitvoering in Brussel voor onzekerheid zorgt als Vlaanderen een eigen koers vaart.
Federale minister voor Digitalisering Vanessa Matz (Les Engagés) heeft haar kritiek op het Vlaamse initiatief reeds geuit. Zij waarschuwt dat een regionale aanpak van minimumleeftijden tot chaos kan leiden. Daarnaast is zij bezorgd over de methode van verificatie. Volgens de federale minister plaatst het overlaten van de controle aan de platformen zelf deze bedrijven in een dubbelrol als partij én rechter. Dit zou kunnen leiden tot een verdere toename van de dataverzameling, wat de privacy van gebruikers in gevaar brengt. Als alternatief stelt zij het gebruik van bestaande systemen voor, zoals of het federale portaal MyGov.be.
De discussie rondom de leeftijd waarop jongeren beginnen met het aanmaken van accounts is eveneens onderwerp van debat. Hoewel er politieke beweringen zijn dat kinderen gemiddeld al op achtjarige leeftijd hun eerste account aanmaken, wordt dit beeld gecorrigeerd door factcheck.vlaanderen. Uit onderzoek blijkt dat de gemiddelde leeftijd waarop kinderen voor het eerst een account aanmaken eerder tussen de 10 en 12 jaar ligt. De huidige wettelijke kaders, zoals de GDPR-regels, hanteren voor de meeste platformen een grens van 13 jaar, terwijl voor platforms als WhatsApp de grens vaak op 16 jaar ligt, zoals vermeld door watwat.be.
Ondertussen pleiten experts voor een meer genuanceerde aanpak. Het kenniscentrum mediawijs.be benadrukt dat een strikt verbod of een technische barrière niet de enige oplossing is voor de bescherming van jongeren. Volgens de visie van dit centrum is het essentieel om de nadruk te leggen op begeleiding en het versterken van de digitale vaardigheden van zowel kinderen als hun ouders, in plaats van enkel te vertrouwen op restrictieve maatregelen.