Het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) heeft de eerste editie van de Architectuur Prijs Vlaanderen aangekondigd, een nieuw initiatief dat de spotlight werpt op gebouwen die verder gaan dan louter esthetiek. De focus van deze nieuwe prijs ligt op architectuur die een tastbare maatschappelijke meerwaarde biedt aan de samenleving. Van de twintig projecten die in aanmerking komen voor deze prestigieuze erkenning, zijn er vijf afkomstig uit het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, wat de belangrijke rol van de hoofdstad in de regionale stedelijke ontwikkeling benadrukt.
De uitreiking van de prijzen is gepland voor zondag 7 juni, een datum die extra symboliek draagt omdat deze samenvalt met de internationale Dag van de Architectuur. bruzz.be beoogt het VAi met deze selectie de meest inspirerende architecturale realisaties uit de jaren 20brengt 2024 en 2025 in de schijnwerpers te zetten. De focus ligt hierbij niet enkel op de visuele pracht van de constructies, maar vooral op hoe de architectuur bijdraagt aan de leefbaarheid van zowel de stad als de randgemeenten in Vlaanderen en Brussel.
Een integrale benadering van architectuur
De selectieprocedure werd uitgevoerd door een vakjury die de genomineerde werken beoordeelde aan de hand van vijf kerncategorieën: wonen, zorgen, ontmoeten, werken en leren. Bij de beoordeling hanteerde de jury een brede visie op het gebouw als onderdeel van een groter geheel. stond het concept van het 'totaalproject' hierbij centraal. Dit betekent dat de impact van een gebouw niet enkel wordt afgemeten aan de ontwerpen van de architect of de intenties van de opdrachtgever, maar ook aan de rol en de ervaring van de uiteindelijke gebruiker.
Het VAi benadrukt dat de architectuur van de toekomst een antwoord moet bieden op de prangende maatschappelijke uitdagingen van vandaag. Dit houdt onder meer in dat er moet worden ingezet op de creatie van betaalbare woonruimte, de ontwikkeling van kwalitatieve werkplekken en het stimuleren van leeromgevingen. Daarnaast speelt het realiseren van passende zorgvoorzieningen en het creëren van publieke plekken waar sociale interactie kan plaatsvinden, een cruciale rol.
Brusselse uitblinkers in de categorie 'Werken'
Binnen de Brusselse nominaties is de categorie 'Werken' het meest prominent vertegenwoordigd. Drie specifieke locaties in de hoofdstad worden geprezen om hun vernieuwende visie op de werkomgeving. gaat het hierbij om:
- De Ketelhoeve in Neerpede, een project dat een eigentijdse draai geeft aan het traditionele boerderijconcept in een grootstedelijke context.
- Frame, een essentieel onderdeel van de bredere ontwikkeling op de site van mediaplaats.brussels, dat onder meer de thuisbasis vormt voor de televisiezender BX1.
- USquare Feder in de gemeente Elsene, een indrukwekkend voorbeeld van stedelijke transformatie waarbij een voormalige rijwachtkazerne is omgevormd tot een moderne, internationale universiteitscampus.
Wonen, zorgen en ontmoeten
Naast de focus op de werkplek, zijn er ook projecten genomineerd die de focus leggen op wonen en zorg. In de categorie 'Wonen' maakt de Goujons-toren in Anderlecht kans. Dit project is niet alleen architecturaal interessant, maar is met zijn omvang momenteel het grootste appartementsgebouw binnen de grenzen van het Brussels Gewest.
Op het vlak van 'Zorgen' is het project Tous Ensemble in Ukkel een belangrijke kandidaat. Dit wooncentrum is specifiek ontwikkeld voor 25 volwassenen met een meervoudige beperking, wat de maatschappelijke focus van de prijs onderstreept. In de categorie 'Ontmoeten' is er een project uit de nabijgelegen regio Meise genomineerd: De Groene Ark. Dit serrecomplex in de plantentuin fungeert als een vitale schakel tussen de botanische collectie en het publiek.
Een publieke viering
De Architectuur Prijs Vlaanderen is niet enkel bedoeld als een interne erkenning voor professionals, maar dient ook als een publieke ontsluiting van goede architectuur. zullen alle twintig genomineerde projecten op de dag van de uitreiking, zondag 7 juni, de deuren openstellen voor het grote publiek. Dit biedt burgers de unieke kans om de architecturale hoogtepunten van dichtbij te ervaren en de maatschappelijke relevantie van deze gebouwen zelf te beleven.