Brussel, België – Het verkeersinstituut Vias waarschuwt voor een verhoogd risico op ernstige verkeersongevallen tijdens Paasmaandag. Hoewel het aantal ongevallen op deze feestdag niet per se hoger ligt dan op andere feestdagen, is de ernst ervan wel significant groter. Vias roept weggebruikers op tot extra voorzichtigheid, vooral gezien de warmere temperaturen en de start van het motorseizoen in april.
De oorzaken van deze toegenomen ernst zijn divers. Vias wijst onder meer op de langere en warmere dagen, die mogelijk leiden tot meer recreatief verkeer en een grotere bereidheid om risico's te nemen. De start van het motorseizoen in april draagt hier eveneens aan bij, aangezien motorrijders een kwetsbare groep vormen in het verkeer.
Snelheid als hoofdoorzaak van ernstige ongevallen
Snelheid blijft een van de meest cruciale factoren bij verkeersongevallen, en in het bijzonder bij de ernst ervan. Volgens de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV) is onaangepaste en/of overdreven snelheid de belangrijkste oorzaak van verkeersongevallen veiligverkeer.be. Dit wordt internationaal erkend, waarbij naar schatting een derde van de dodelijke ongevallen (mede) wordt veroorzaakt door te hoge of onaangepaste snelheid. De impact van snelheid is direct meetbaar: hoe hoger de snelheid, hoe langer de remafstand, hoe minder tijd om te reageren en hoe ernstiger de gevolgen bij een botsing. Een voetganger die bijvoorbeeld met 65 km/u wordt aangereden, heeft meer dan vier keer zoveel kans om te overlijden dan bij een aanrijding met 50 km/u .
Uit onderzoek van Vias blijkt dat 1 op de 3 dodelijke ongevallen te wijten is aan overdreven of onaangepaste snelheid vias.be. Dit onderstreept het belang van snelheidsbeperkingen als veiligheidsmaatregel. Hoewel 7 op de 10 Vlamingen zich bewust zijn van de gevaren van te snel rijden, blijft het aanpassen van rijgedrag een uitdaging.
Toename van snelheidsovertredingen en gedragsverandering
Cijfers van de Federale Politie tonen een zorgwekkende trend: in 2022 werden in Vlaanderen meer dan 4,3 miljoen snelheidsovertredingen geregistreerd, wat neerkomt op ruim 12.000 per dag verkeerscentrube. Dit is een stijging van ruim een derde (+34,3%) ten opzichte van 2021. De toename is vooral te zien bij bestuurders die net boven de snelheidslimiet rijden (tot 10 km/u te snel). Positief is wel dat het aandeel van de zwaarste overtreders (meer dan 30 km/u te snel) daalt.
Vias heeft ook onderzoek gedaan naar de effectiviteit van snelheidsboetes. Een enquête uit april 2024 toonde aan dat 30% van de Belgen in 2023 een verkeersboete ontving, waarvan 80% voor snelheidsovertredingen. Het goede nieuws is dat 6 op de 10 bestuurders aangeeft dat een boete een positieve impact heeft gehad op hun rijgedrag . Dit benadrukt het belang van handhaving en bewustwordingscampagnes.
Kwetsbare weggebruikers en specifieke risicogebieden
Naast snelheid spelen ook andere factoren een rol in de verkeersveiligheid. De Voetgangersbeweging wijst op de kwetsbaarheid van voetgangers, waarbij 1 op de 3 ongevallen met voetgangers op een zebrapad gebeurt voetgangersbeweging.be. Dit duidt op een gedragsprobleem bij automobilisten, die vaak de voorrangsregels niet respecteren.
Op autosnelwegen, waar een derde van alle voertuigkilometers wordt afgelegd, is het ongevalsrisico lager dan op andere wegen, maar de ernst van de ongevallen is er aanzienlijk hoger. Vias-onderzoek uit 2017 toonde aan dat te hoge snelheid een rol speelde in 4 op de 10 dodelijke ongevallen op autosnelwegen. Opvallend is dat 1 op de 3 dodelijke ongevallen op autosnelwegen plaatsvindt in de buurt van op- en afritten, wat deze locaties tot de meest risicovolle maakt vias.be.
Met de Paasdagen in het vooruitzicht en de toegenomen verkeersdrukte, is het cruciaal dat alle weggebruikers extra alert zijn en de snelheidslimieten respecteren om de veiligheid op de Belgische wegen te waarborgen.