In Hamburg is het strafproces gestart tegen Serhii Koeznjetsov, een voormalig militair uit Oekraïne. Hij wordt door het Duitse Openbaar Ministerie beschuldigd van de coördinatie van de sabotageacties aan de Nord Stream-gaspijpleidingen in september 2022. Dit is de eerste keer dat een verdachte voor de rechter verschijnt in verband met de explosies in de Oostzee.
Volgens de aanklagers heeft Koeznjetsov een gespecialiseerd team geleid, bestaande uit experts in explosieven en duikers. De operatie zou zijn uitgevoerd in samenwerking met leden van de Oekraïense krijgsmacht en in opdracht van de Oekraïense staat, zoals vrt.be meldt. De verdachte zelf ontkent elke betrokkenheid bij de gebeurtenissen.
Strategie van de verdediging
De advocaten van Koeznjetsov, onder wie Nicola Canestrini, hanteren een opvallende juridische strategie. Hoewel de cliënt zijn betrokkenheid ontkent, voert de verdediging aan dat er mogelijk geen sprake is van een strafbaar feit. De kern van dit argument is dat Rusland de gasleidingen gebruikte als een instrument voor politieke en economische chantage.
Volgens berichtgeving van hln.be stelt de verdediging dat de infrastructuur van een agressor een legitiem doelwit kan vormen, zeker wanneer er geen menselijke slachtoffers vallen. Bovendien zou de impact beperkt zijn geweest omdat Moskou de gasleveringen reeds had stopgezet als reactie op Europese sancties, waardoor de leidingen op het moment van de aanslag geen gas transporteerden.
Aanklachten en bewijsvoering
De officier van justitie wijst deze argumenten af en kwalificeert de actie als een oorlogsmisdaad. De beschuldiging is dat er militaire middelen zijn ingezet om civiele infrastructuur te vernietigen. Zoals trouw.nl schrijft, wordt de verdachte beschuldigd van het veroorzaken van explosies en het aanvallen van civiele objecten.
Om de schuld van Koeznjetsov aan te tonen, steunt de aanklagers op diverse bewijsstukken. Hierbij gaat het onder meer om digitale sporen op zijn telefoon en het gebruik van een vervalst paspoort. De sabotage zou zijn uitgevoerd vanaf het Duitse zeilschip Andromeda. Dit vaartuig vertrok vanuit Rostock zonder gps-tracker, waarna duikers op grote diepte krachtige explosieven zouden hebben geplaatst.
Achtergrond en verloop
De Nord Stream-projecten waren al jaren een bron van geopolitieke spanningen, aangezien landen als Polen en Oekraïne economisch werden benadeeld door de directe gasverbinding tussen Rusland en Duitsland. De explosies van 26 september 2022, waarbij gasbellen bij het Deense eiland Bornholm werden waargenomen, worden in de media vaak omschreven als de 'sabotage van de eeuw'.
Koeznjetsov werd in augustus 2025 gearresteerd in San Clemente, Midden-Italië. Hoewel de Duitse federale aanklager stelt dat de opdracht vanuit de Oekraïense overheid kwam, ontkent de regering in Kyiv elke betrokkenheid bij de operatie. De verdachte zal tijdens de rechtszaak zelf niet getuigen. Gezien de complexiteit van het dossier wordt verwacht dat het proces tot ten minste februari 2027 zal duren.