Brussel, België – Hoewel recente cijfers van De Lijn een daling van agressie-incidenten tegenover personeel laten zien, waarschuwen vakbonden voor een te rooskleurig beeld. Volgens de vervoersmaatschappij werden vorig jaar 2.028 chauffeurs en controleurs slachtoffer van agressie, een daling van 12 procent ten opzichte van het voorgaande jaar en het laagste aantal sinds 2019 vrt.be. Echter, vakbonden zoals ACOD en ACV Openbare Diensten stellen dat er sprake is van gewenning, waardoor minder incidenten worden gemeld, tenzij het om ernstige feiten gaat of werkverlet tot gevolg heeft.
De cijfers, die door N-VA-parlementslid Bert Maertens werden opgevraagd bij minister van Mobiliteit Annick De Ridder, tonen aan dat het merendeel van de incidenten verbale agressie betreft, maar in 303 gevallen was er sprake van fysiek geweld . Maertens noemt de daling hoopgevend en wijst op investeringen zoals meer controleurs, afsluitbare stuurposten en camerabewaking in bussen en trams. Eind vorig jaar was 87 procent van de bussen uitgerust met camera's en 93 procent van de stuurposten was afsluitbaar .
Gewenning en onderrapportage
Ondanks de positieve trend in de officiële cijfers, benadrukken vakbonden dat de realiteit complexer is. Franky Van Boven van vakbond ACOD stelt dat agressie tegenover personeel bij De Lijn een aanhoudend probleem is, met recente incidenten in onder meer Gent, Sint-Niklaas en Oudenaarde tvoost.be. De vakbond roept de regering op om dringend te investeren in meer beveiliging.
Dit fenomeen van gewenning aan agressie is niet uniek voor De Lijn. Uit onderzoek blijkt dat werknemers in de publieke sector, waaronder hulpverleners, agressie en geweld steeds vaker als onderdeel van hun werk accepteren hrpraktijk.nl. Een rapport van Vias toonde aan dat een op de zeven ambulanciers, brandweermannen en ziekenhuismedewerkers wekelijks wordt uitgescholden, en dat zeven op de tien hulp- en zorgverleners meer agressie ervaren dan vijf jaar geleden sociaal.net. Deze normalisering van geweld kan leiden tot onderrapportage, waarbij incidenten niet meer gemeld worden, zelfs niet bij de werkgever.
Oproep tot actie en preventie
Maertens pleit voor de invoering van bodycams voor chauffeurs en controleurs, waarvan het wetsontwerp bijna klaar is. Hij verwacht dat dit de veiligheid verder zal versterken. Daarnaast dringt hij aan op een betere samenwerking met de politie en een snellere afhandeling van zaken tegen daders .
Organisaties zoals Groep IDEWE benadrukken het belang van een sterk agressiebeleid om werknemers te beschermen en agressie op de werkvloer te voorkomen idewe.be. Het melden en registreren van ongewenst gedrag is cruciaal voor een effectieve opvolging en om te leren van incidenten grenswijs.be. Zelfs minder ingrijpende incidenten moeten gemeld worden, omdat frequentie een negatieve invloed kan hebben op het welzijn van medewerkers.
De discussie rond de agressiecijfers bij De Lijn toont aan dat een daling in gemelde incidenten niet automatisch betekent dat het probleem is opgelost. De gewenning aan agressie en de neiging tot onderrapportage blijven belangrijke aandachtspunten voor zowel de vervoersmaatschappij als de overheid.