Wetenschappers van de Université libre de Bruxelles (ULB) hebben een belangrijk proces blootgelegd waarbij specifieke immuuncellen communiceren met kankercellen om de verspreiding van tumoren naar andere organen te vergemakkelijken.
In een studie die is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Cancer, beschrijven onderzoekers hoe bepaalde witte bloedcellen een actieve rol spelen bij het bevorderen van metastasen. Het onderzoek stond onder leiding van professor Cédric Blanpain. De ontdekking is van groot belang omdat in de meeste gevallen niet de primaire tumor zelf, maar juist de uitzaaiingen de doodsoorzaak zijn bij kankerpatiënten.
Het proces van epitheliale-mesenchymale overgang
Om uitzaaiingen te kunnen vormen, moeten kankercellen zich losmaken van de oorspronkelijke tumor en mobieler worden. Dit biologische proces wordt de epitheliale-mesenchymale overgang (EMT) genoemd. Volgens berichtgeving van medi-sfeer.be hebben de ULB-onderzoekers aangetoond dat twee specifieke typen witte bloedcellen — neutrofielen en macrofagen — zich tijdens deze overgangsfase verzamelen in afzonderlijke zones rondom de tumor.
De interactie tussen deze immuuncellen en de kankercellen blijkt essentieel voor het succes van de verspreiding. De onderzoekers konden vaststellen dat deze cellen via specifieke moleculen communiceren om de kankercellen in een staat te brengen die optimaal is voor migratie.
De rol van oncostatine M en TGFβ1
Het onderzoek brengt twee verschillende moleculen in kaart die elk een eigen functie hebben in het uitzaaiingsproces. Neutrofielen scheiden een molecuul uit genaamd oncostatine M. Dit zorgt ervoor dat kankercellen in een zogenaamde 'hybride toestand' terechtkomen. In deze specifieke fase zijn de cellen het meest effectief in het zich verspreiden en het vormen van nieuwe uitzaaiingen.
Daarnaast spelen macrofagen een rol door het molecuul TGFβ1 af te geven. Dit molecuul zet de epitheliale-mesenchymale overgang verder in gang en stuurt de kankercellen naar het meest gevorderde stadium van het proces. Zo blijkt uit de publicatie via despecialist.eu dat de samenwerking tussen deze verschillende immuuncellen een gecoördineerde aanval mogelijk maakt die de mobiliteit van de tumor vergroot.
Potentieel voor nieuwe behandelingen
De ontdekking biedt concrete aanknopingspunten voor toekomstige therapieën. Tijdens experimenten op muizen testten de wetenschappers een geneesmiddel dat specifiek oncostatine M blokkeert. De resultaten waren positief: er was een duidelijke afname van het aantal hybride kankercellen en een vermindering van de metastasen in de longen.
Deze bevindingen bleken niet beperkt tot diermodellen. De effectiviteit van het blokkeren van dit mechanisme werd ook waargenomen bij bepaalde menselijke tumoren. Volgens de details in de rapportage van bruzz.be betrof dit tumoren in de longen, de alvleesklier, de borst en de blaas.
Door het communicatiekanaal tussen de immuuncellen en de kankercellen te onderbreken, hopen onderzoekers de verspreiding van de ziekte in de toekomst beter te kunnen beheersen. Hoewel de resultaten veelbelovend zijn, markeert dit onderzoek vooral een fundamentele stap in het begrijpen van hoe het immuunsysteem, dat normaal gesproken ziekteverwekkers bestrijdt, in sommige gevallen onbedoeld kan bijdragen aan de progressie van kanker.
De volledige resultaten van het team rond professor Blanpain bieden hiermee een nieuwe basis voor het ontwikkelen van medicatie die zich specifiek richt op de preventie van uitzaaiingen, in plaats van enkel op het verkleinen van de primaire tumor. Meer informatie over dit type medisch onderzoek is vaak terug te vinden op platforms zoals msn.com en gespecialiseerde medische portals.