Tijdens de huidige VN-klimaattop in Antalya is de focus op technologieën voor koolstofafvang en -opslag (CCS) opnieuw een centraal thema. Hoewel internationale politieke actoren grote ambities tonen om deze technieken in te zetten voor het behalen van klimaatdoelen, waarschuwen critici dat deze strategie op drijfzand is gebouwd. Volgens een analyse van apache.be ontbreekt het aan wetenschappelijk bewijs dat deze technologie op de noodzakelijke schaal daadwerkelijk kan functioneren.
Een patroon van onvervulde beloften
De discussie rondom carbon capture and storage is niet nieuw; de techniek wordt al twee decennia gepresenteerd als een onmisbare oplossing om de uitstoot van broeikasgassen te beperken. Desondanks blijft de kloof tussen de theoretische beloften en de praktische realiteit groot. Er wordt gesteld dat het blind vertrouwen in deze technische oplossing fungeert als een afleidingsmanoeuvre. Hierdoor zouden effectieve en directe maatregelen om emissies aan de bron te verminderen naar de achtergrond verschuiven.
In de context van de COP-onderhandelingen in Antalya is een trend zichtbaar waarbij technologisch optimisme de voorkeur krijgt boven bewezen emissiereducties. Het risico is dat landen hun klimaatdoelen baseren op toekomstige successen die in de praktijk mogelijk nooit worden gerealiseerd. Zo wordt in de gesteld dat deze benadering een misleidend effect heeft op het mondiale klimaatbeleid.
Gevolgen voor het Vlaamse beleid
Ook in Vlaanderen is de invloed van het geloof in koolstofafvang merkbaar. De nadruk op CCS zou de geloofwaardigheid van lokale klimaatdoelen kunnen ondermijnen. Wanneer beleidsmakers zwaar inzetten op methoden die op grote schaal nog niet bewezen effectief zijn, bestaat het gevaar dat noodzakelijke transities binnen de energievoorziening en de industrie worden uitgesteld.
Volgens de vormt de mythe van koolstofafvang zowel internationaal als regionaal een belemmering voor een realistisch klimaatbeleid. Dit blind vertrouwen zou ertoe leiden dat de werkelijke urgentie van de klimaatcrisis wordt onderschat, waardoor acties die nu nodig zijn, worden uitgesteld.
Wetenschappelijke en economische onzekerheid
Het fundamentele probleem bij CCS is de schaalbaarheid. Hoewel er kleinschalige projecten bestaan, is de stap naar een wereldwijde infrastructuur die miljarden tonnen CO2 kan opvangen en veilig kan opslaan, technisch en economisch uiterst complex. De kritiek luidt dat de huidige ambities van de COP en regionale overheden niet zijn gestoeld op empirische data, maar op de hoop op een toekomstige technologische doorbraak.
Bovendien wordt de voortdurende nadruk op deze methoden door critici gezien als een manier om de levensduur van fossiele brandstoffen te verlengen. Het wekt namelijk de suggestie dat men kan blijven emitteren, zolang de afvang aan het einde van de pijp maar werkt. Zoals , leidt dit tot een gevaarlijke stagnatie in de transitie naar echt duurzame energiebronnen.
De inzet op carbon capture blijft daarmee een riskante gok. Zolang technologische hoop prevaleert boven bewezen emissiereducties, dreigt zowel het internationale als het Vlaamse klimaatbeleid vast te lopen in een patroon van uitgestelde actie. De vraag blijft of de tijd en middelen die worden geïnvesteerd in deze onzekere oplossing, niet beter besteed kunnen worden aan een directe transitie aan de bron.