Begin april 2026 krijgen sterrenliefhebbers een zeldzaam schouwspel te zien: twee kometen die tegelijkertijd hun helderste punt bereiken. Volgens universetoday.com gaat het om komeet R3 Pan-STARRS, die al sinds vorig jaar bekend is, en de pas ontdekte zonnescheerder A1 MAPS. De grote vraag is of deze laatste zijn extreem dichte passage langs de zon zal overleven.
A1 MAPS: een risicovolle zonnescheerder
Komeet C/2026 A1 (MAPS) werd begin dit jaar ontdekt en heeft sindsdien de aandacht van astronomen getrokken. De komeet heeft de onderscheiding verworven van de meest verafgelegen zonnescheerder ooit ontdekt, op meer dan twee astronomische eenheden van de zon. Zoals starwalk.space rapporteert, is het een "alles-of-niets-moment": de komeet kan opvlammen tot een van de helderste van het jaar, of volledig uit elkaar vallen door de intense hitte.
Op zaterdag 4 april om 14:23 UTC bereikt A1 MAPS zijn perihelium op slechts 162.000 kilometer van het zonneoppervlak — minder dan de helft van de afstand tussen de aarde en de maan. Volgens waarnemingen waarbij zelfs de James Webb Space Telescope werd ingezet, heeft de kern van A1 MAPS een diameter van ongeveer 0,4 kilometer of kleiner, wat relatief klein is vergeleken met beroemde zonnescheerders uit het verleden zoals Ikeya-Seki uit 1965.
De komeet passeert op 4 april achter de zon langs gezien vanaf de aarde, tussen 11:50 en 13:20 UTC, en kruist vervolgens tussen 13:55 en 15:20 UTC voor de zonneschijf langs — precies tijdens het perihelium. forbes.com meldt dat de komeet momenteel rond magnitude +6 schommelt en snel helderder wordt, laag aan de avondhemel onder de briljante Venus.
Twee mogelijke scenario's
Astronomen onderscheiden twee hoofdscenario's voor A1 MAPS. Het eerste en meest waarschijnlijke scenario is dat de komeet uit elkaar valt tijdens het perihelium, vergelijkbaar met het lot van komeet ISON in 2013. Een alternatief is dat een "hoofdloze komeet" ontstaat die kort het perihelium overleeft voordat deze vervaagt, zoals komeet W3 Lovejoy in 2011 demonstreerde.
Mocht de komeet het overleven, dan zou deze in de dagen na het perihelium zichtbaar kunnen worden met het blote oog, laag aan de westelijke hemel na zonsondergang. Waarnemers op het zuidelijk halfrond krijgen de beste kijkmogelijkheden, hoewel de komeet ook vanaf noordelijke breedtegraden te volgen zou zijn.
R3 Pan-STARRS: de stabiele reiziger
In contrast met de onvoorspelbare A1 MAPS biedt komeet C/2025 R3 (Pan-STARRS) een veel stabieler schouwspel. Volgens chaosmosnews.net wordt deze komeet verwacht intact te blijven tijdens zijn reis en zichtbaar te zijn met een verrekijker, mogelijk zelfs zwak met het blote oog onder donkere hemel.
jamestownsun.com beschrijft hoe R3 Pan-STARRS later in april zijn helderste punt bereikt, wanneer A1 MAPS — mocht deze overleven — al weer aan het vervagen is. De komeet beweegt gestaag over de nachtelijke hemel zonder plotselinge veranderingen, wat hem tot een betrouwbaar waarnemingsdoelwit maakt voor amateur-astronomen.
Een zeldzame samenloop
Wat deze gebeurtenis bijzonder maakt is niet alleen de zichtbaarheid van twee kometen, maar vooral hun timing en contrast. Waar de ene komeet mogelijk spectaculair opvlamt nabij de zon, biedt de andere een rustige maar gestage aanwezigheid aan de hemel. Het is zeldzaam dat twee actieve kometen tegelijkertijd aan de hemel verschijnen, wat april 2026 tot een bijzondere maand maakt voor kometenliefhebbers.
Astronomen wereldwijd houden beide objecten nauwlettend in de gaten. De komende dagen zullen uitwijzen of A1 MAPS de intense zonnestraling en getijdenkrachten kan weerstaan, of dat deze zal eindigen als een stofwolk in de ruimte. Voor waarnemers betekent dit weekend mogelijk het laatste moment om de zonnescheerder te zien voordat deze zijn kritieke passage maakt.
Ongeacht de uitkomst biedt begin april een unieke kans om getuige te zijn van de dynamische en soms gewelddadige aard van ons zonnestelsel, waar ijzige brokstukken uit de verre uithoeken hun riskante reis naar de zon maken.