WASHINGTON D.C. – President Donald Trump heeft in een recente televisietoespraak vanuit het Witte Huis zijn oproep herhaald aan bondgenoten om de controle over de Straat van Hormuz te heroveren. De president stelde dat de Verenigde Staten dicht bij het bereiken van hun doelstellingen in het conflict met Iran zijn en dat Iran "niet langer een bedreiging" vormt. Deze uitspraken komen te midden van een aanhoudend militair conflict in het Midden-Oosten, dat nu al vier weken duurt.
Trump benadrukte in zijn toespraak dat landen die de strategische waterweg gebruiken, zelf verantwoordelijkheid moeten nemen voor de heropening ervan. Volgens VS-correspondent Rudy Bouma bevatte de speech weinig nieuws en herhaalde de president veel van zijn eerdere standpunten nos.nl. Hij vergeleek de huidige situatie met eerdere Amerikaanse conflicten om kiezers gerust te stellen over de duur van het conflict en de economische gevolgen, zoals hoge benzineprijzen.
Dreigementen en NAVO-spanningen
De Amerikaanse president heeft eerder gedreigd met het stopzetten van wapenleveringen aan Oekraïne indien Europese NAVO-landen geen hulp zouden bieden bij het heropenen van de Straat van Hormuz. Dit meldde de Britse krant Financial Times, gebaseerd op bronnen die bekend zijn met de gesprekken vrt.be. Trump wilde hiermee Europese landen dwingen zich aan te sluiten bij een 'coalition of the willing'. Aanvankelijk stonden Europese landen hier afwijzend tegenover.
De kwestie heeft geleid tot spanningen binnen de NAVO. Trump overweegt naar verluidt zelfs een terugtrekking van de VS uit de alliantie, mocht de steun van bondgenoten in het Iran-conflict uitblijven nos.nl. Hij noemde de NAVO in een interview met The Telegraph een "papieren tijger" en uitte zijn frustratie over het gebrek aan Europese en Canadese militaire steun. Spanje heeft zich bijvoorbeeld kritisch uitgelaten over de oorlog, waarbij premier Sánchez stelde dat Spanje niet medeplichtig zal zijn aan acties die indruisen tegen hun normen en waarden.
Mogelijke oplossingen en risico's
Hoewel Trump herhaaldelijk naar de NAVO heeft verwezen voor hulp bij het beveiligen van de Straat van Hormuz, heeft de regering-Trump nog geen formeel verzoek ingediend bij de alliantie. Een formeel NAVO-besluit lijkt onwaarschijnlijk, gezien de openlijke weerstand van sommige lidstaten en het feit dat de alliantie geen inspraak had in de Amerikaanse aanval op Iran.
Een mogelijke uitweg zou een 'coalition of the willing' kunnen zijn: een vrijwillig samenwerkingsverband van individuele landen dat de scheepvaart beschermt, zonder de NAVO als organisatie te betrekken vrt.be. Dit zou een crisis binnen de westerse alliantie kunnen voorkomen, hoewel militaire betrokkenheid bij de Straat van Hormuz aanzienlijke risico's met zich meebrengt, aangezien de grens tussen een defensieve operatie en actieve deelname aan de oorlog flinterdun is.
Economische impact en Iraanse reactie
Het conflict heeft ook economische gevolgen. De energie-export uit de Perzische Golf ligt grotendeels stil sinds de VS en Israël op 28 februari de oorlog tegen Iran begonnen. Desondanks sloten de aandelenbeurzen in New York recentelijk hoger, gedreven door hoop op een spoedig einde van het conflict .
De Iraanse president heeft in reactie op de situatie verklaard dat Iran geen vijandigheid koestert tegenover gewone Amerikanen of Europeanen. Dit statement komt terwijl de VS en Israël aanvallen uitvoeren op Iran, dat op zijn beurt reageert met luchtaanvallen in de hele Golfregio. Volgens Israël mengen ook de Houthi's in Jemen zich in de oorlog. Er circuleren berichten over mogelijke voorstellen voor een einde van het conflict en over gesprekken tussen de VS en Iran, maar de duidelijkheid hierover blijft beperkt.
President Trump heeft aangegeven dat de oorlog nog twee tot drie weken zal duren en claimde grote militaire successen, terwijl hij tegelijkertijd waarschuwde voor verdere harde klappen voor Iran. De situatie in de regio blijft echter complex en onzeker.