De Amerikaanse president Donald Trump en zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky hebben recentelijk telefonisch contact gehad, waarbij onder meer veiligheidsgaranties voor Oekraïne en de voorbereiding op toekomstige onderhandelingen met Rusland aan bod kwamen. Dit gesprek vond plaats aan de vooravond van een geplande ontmoeting tussen Oekraïense en Amerikaanse gezanten.
Volgens een bron binnen het Witte Huis, geciteerd door AFP, belden Trump en Zelensky ter voorbereiding op een ontmoeting tussen de Oekraïense onderhandelaar Roestem Oemjerov en Trumps gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner vrt.be. Dit overleg is gericht op het voorbereiden van nieuwe onderhandelingen waarbij ook Rusland zou aanschuiven, een trilaterale bespreking die Zelensky eerder begin maart had aangekondigd.
President Zelensky omschreef het gesprek met Trump als "constructief" en gaf aan dat Trump bereid is om Oekraïne veiligheidsgaranties te bieden na afloop van de oorlog met Rusland vrt.be. Zelensky benadrukte dat dergelijke garanties een "game-changer" kunnen zijn voor Oekraïne. Hij suggereerde tevens dat China een belangrijke rol zou kunnen spelen door Rusland te overtuigen de oorlog te beëindigen.
Opvallend is dat Trump eerder via zijn sociale netwerk Truth Social aangaf dat Oekraïne in staat zou zijn om zijn volledige grondgebied te heroveren op Rusland, mits gesteund door de Europese Unie . Deze uitspraak markeert een zekere verschuiving in toon.
Eerder ontstond er echter spanning rondom de wapenleveringen aan Oekraïne. De Britse krant Financial Times meldde, op basis van bronnen die bekend zijn met de gesprekken, dat Trump dreigde de wapenleveringen aan Oekraïne stop te zetten. Dit dreigement kwam naar verluidt voort uit zijn wens dat Europese NAVO-landen hulp zouden bieden bij het heropenen van de Straat van Hormuz vrt.be. Europese landen waren aanvankelijk terughoudend, maar toezeggingen volgden nadat Trump dreigde de leveringen via het PURL-programma, waarbij Europese bondgenoten Amerikaanse wapens aankopen voor Oekraïne, te staken.
Ondertussen roepen België en Duitsland Hongarije op om zijn verzet tegen een Europese lening voor Oekraïne op te geven. De Belgische minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot en zijn Duitse ambtgenoot Johann Wadephul spraken op een gezamenlijke persconferentie in Berlijn hun ongenoegen uit over de Hongaarse houding . Prévot noemde het "onaanvaardbaar" dat premier Viktor Orbán lijkt terug te komen op een eerdere instemming met een gezamenlijke lening van 90 miljard euro. Hij legde een verband met de aankomende verkiezingen in Hongarije en stelde dat het gijzelen van het lot van Oekraïne in een oorlogssituatie een "rode lijn" overschrijdt.
Rusland- en NAVO-kenner Jan Balliauw merkte op dat Rusland de relatie tussen de NAVO en de Verenigde Staten lijkt te testen, vooral na Russische schendingen van het NAVO-luchtruim . Balliauw benadrukte dat Europa en de VS momenteel in "een andere wereld" leven, wat de complexiteit van de situatie verder vergroot.