Washington D.C. / Teheran – Te midden van een aanhoudend militair conflict in het Midden-Oosten, heeft de Amerikaanse president Donald Trump gedreigd met de "volledige vernietiging" van de Iraanse energie-infrastructuur, waaronder het strategisch belangrijke olie-eiland Kharg en andere oliebronnen, indien er geen akkoord wordt bereikt. Deze uitspraken komen terwijl de spanningen tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran verder oplopen, met wederzijdse aanvallen die al weken duren.
Het conflict, dat volgens vrt.be al vier weken aan de gang is, omvat luchtaanvallen van de VS en Israël op Iran, waarop Iran reageert met tegenaanvallen in de Golfregio. Israël voert daarnaast bombardementen uit op Libanon, waarbij recentelijk nog doden en gewonden vielen in het zuiden van het land, zo meldde vrt.be.
Dreigementen en militaire acties
President Trump uitte zijn dreigementen in een interview met de Financial Times, waarin hij aangaf dat de Verenigde Staten het eiland Kharg, waar 90 procent van de Iraanse olie wordt overgeslagen, zouden kunnen veroveren nrc.nl. Het Pentagon zou al parachutisten mobiliseren. Eerder meldde Centcom, het Amerikaanse commando voor operaties in het Midden-Oosten, dat de VS al meer dan twee derde van de Iraanse wapeninfrastructuur heeft vernietigd. Sinds de start van het conflict op 28 februari zouden meer dan 10.000 doelwitten zijn geraakt, met als doel te voorkomen dat het Iraanse regime zijn macht "buiten zijn grenzen" kan uitoefenen .
Diplomatieke spanningen en non-proliferatieverdrag
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken heeft aangegeven dat onderhandelen met de VS op dit moment gezien zou worden als een "nederlaag toegeven". Ondertussen overweegt Iran zijn lidmaatschap van het non-proliferatieverdrag, dat het bezit van kernwapens beperkt, op te zeggen. Een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken benadrukte dat Iran nooit heeft geprobeerd en ook nu niet streeft naar kernwapens, maar erkende dat er een "levendig debat" gaande is over de kwestie. Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) oordeelde in 2005 al dat Iran de bepalingen van het verdrag niet meer naleefde. Tijdens een eerdere Israëlisch-Amerikaanse bommencampagne vorig jaar kondigde Teheran al aan dat een wetsvoorstel voor terugtrekking uit het verdrag in voorbereiding was .
Internationale reacties en gevolgen
De escalatie van het conflict heeft ook internationale gevolgen. Spanje heeft aangegeven zijn luchtruim te sluiten voor Amerikaanse militaire vliegtuigen die betrokken zijn bij de oorlog tegen Iran. Volgens de krant El País, op basis van militaire bronnen, staat Spanje de VS niet toe om het Spaanse luchtruim te gebruiken voor deze doeleinden. Premier Sánchez had eerder al aangegeven dat de Amerikaanse luchtmacht niet vanaf Spaanse bases mag opereren voor de oorlog in het Midden-Oosten. Gebruik voor andere doeleinden, zoals bevoorrading van Amerikaanse troepen in Europa, is wel toegestaan. De linkse Spaanse regering heeft zich vanaf het begin openlijk tegen de oorlog gekeerd, met Sánchez die stelde dat Spanje "niet medeplichtig zal zijn aan iets wat slecht is voor de wereld en wat indruist tegen onze normen en waarden" nos.nl.
Er zijn berichten over mogelijke voorstellen voor een einde van het conflict en over gesprekken tussen de Verenigde Staten en Iran, maar de verwarring hierover blijft groot. Ondertussen melden bronnen dat de Houthi's in Jemen zich ook in de oorlog mengen. De situatie in de regio blijft uiterst gespannen, met onzekerheid over de verdere escalatie en de mogelijke gevolgen voor de mondiale stabiliteit.