Orkanen zijn niet alleen verwoestend voor mensen. Ze veranderen ook letterlijk de draaiing van de aarde. Dat blijkt uit nieuw onderzoek, gepubliceerd op de preprint-server arxiv.org.
Wetenschappers wisten al dat extreme geologische gebeurtenissen de lengte van een dag kunnen beïnvloeden. Of tropische cyclonen dat ook konden, was tot nu toe onduidelijk. Dit onderzoek geeft het antwoord: ja.
Net zo krachtig als een mega-aardbeving
De onderzoekers gebruikten de Tōhoku-aardbeving uit 2011 als ijkpunt. Die beving, met een magnitude van $M_w$ 9.1 een van de krachtigste ooit geregistreerd, verkortte de dag met 1,80 microseconden.
Met atmosferische reanalyses en numerieke simulaties toonden de onderzoekers nu aan dat landvallende tropische cyclonen de lengte van de dag tijdelijk kunnen wijzigen. De orde van grootte? Vergelijkbaar met die van grote aardbevingen.
Meetbaar, maar miniem
Concreet: orkaan Katrina zorgde in 2005 voor een verlenging van de dag met 2,29 microseconden. Orkaan Harvey verlengde de dag in 2017 met 1,87 microseconden.
Die verschuivingen zijn extreem klein. Toch zijn ze wetenschappelijk relevant: ze bewijzen dat de enorme massa en energie van een storm de dynamiek van onze planeet beïnvloedt.
Klimaatverandering maakt het effect groter
Tropische cyclonen zijn de krachtigste weersystemen op aarde. Volgens jbagr.com ontstaat de meeste schade bij landfall, door de combinatie van intense winden, stormvloeden en extreme regenval.
En die stormen worden erger. Het c2es.org meldt dat klimaatverandering de impact van orkanen in de Verenigde Staten verergert: ze worden intenser en bewegen zich langzamer voort. Warmere zeewatertemperaturen zorgen bovendien voor "nattere" orkanen, met een voorspelde toename van 10 tot 15 procent in neerslag.
De auteurs van het arXiv-onderzoek waarschuwen daarom: naarmate het klimaat verder opwarmt, kunnen tropische cyclonen een steeds belangrijkere rol gaan spelen in de variabiliteit van de rotatie van de aarde.
Hoe kan een storm de aarde beïnvloeden?
De rotatie van de aarde — van west naar oost — bepaalt de vorm en beweging van cyclonen. Het nationalgeographic.org beschrijft het Coriolis-effect: door die rotatie worden objecten die over lange afstanden bewegen, zoals luchtstromen in een storm, afgebogen.
Maar het werkt ook andersom. Wanneer een storm land raakt, kan hij diezelfde rotatie in beperkte mate terugbeïnvloeden. Dat bewijst dit nieuwe onderzoek nu.
🧠 Even simpel uitgelegd
De aarde draait als een draaiende schaats in één vaste tijd om haar as. Maar die tijd is niet altijd exact hetzelfde: als massa's op aarde verschuiven — bijvoorbeeld door een aardbeving of een enorme storm die land raakt — verandert de draaisnelheid een klein beetje. Vergelijk het met een draaiende schaats die haar armen spreidt: ze draait dan iets langzamer. Een storm verlengt of verkort de dag daardoor met slechts microseconden: miljoensten van een seconde. Onmerkbaar voor ons, maar met precisie-instrumenten goed meetbaar.