BRUSSEL, BELGIË – De veiligheid in het openbaar vervoer en de stations in België is de afgelopen tien jaar significant afgenomen, zo blijkt uit recent onderzoek. Dagelijks vinden er gemiddeld twee aanvallen plaats in treinen of stations, een trend die volgens experts is verergerd sinds de coronapandemie. Deze ontwikkeling sluit aan bij een bredere discussie over toenemend geweld, met name onder jongeren, en de perceptie van onveiligheid in de samenleving.
Volgens niet eerder vrijgegeven cijfers, ingezien door de onderzoekscel van HLN, zijn bijna alle Belgische stations onveiliger geworden hln.be. Politieagenten bevestigen dat "sinds corona alle remmen los zijn", wat duidt op een toename van agressie en onveilig gedrag. Dit geweld treft dagelijks slachtoffers, zoals Bart (54) en Tim (29), die in incidenten bijna op de sporen werden gegooid.
De problematiek van geweld in het openbaar vervoer is niet uniek voor België. Ook in Nederland komen geweld en onveiligheid in het openbaar vervoer regelmatig voor, variërend van aanvallen op conducteurs tot zwartrijden, vandalisme en overvallen op reizigers hetccv.nl. Vervoerders, vakbonden, en de Nationale Politie werken samen om deze problemen aan te pakken.
Zorgen over jeugdcriminaliteit
Parallel aan de toename van geweld in het openbaar vervoer, groeit de bezorgdheid over geweld tussen jongeren. Jeugdrechter Michiel Steel merkt op dat hij in zijn rechtbank in Antwerpen "iets meer 13- en 14-jarigen dan vroeger" ziet verschijnen, hoewel dit nog steeds uitzonderlijk blijft vrt.be. Deze uitspraak volgt op recente gewelddadige incidenten waarbij minderjarigen betrokken waren.
Recente voorbeelden van dergelijke incidenten omvatten een 15-jarige jongen die in Anderlecht in brand werd gestoken, waarbij een 16-jarige verdachte werd opgesloten en een 14-jarige zichzelf aangaf. In Halle werd een 16-jarige jongen neergestoken door twee minderjarige broers, en in Kampenhout werd een 15-jarige jongen in elkaar geslagen door twee minderjarigen, waarbij het incident werd gefilmd en verspreid op sociale media . Jeugdadvocaat Jasmien Foré noemt deze feiten "extreem zwaar" en "zeker niet alledaags".
Jeugdrechter Steel spreekt van een "onrustwekkende ontwikkeling" en benadrukt dat hoewel dergelijke feiten niet dagelijks voorkomen, de frequentie van zeer jonge daders in zijn rechtbank zorgwekkend is vergeleken met vijf jaar geleden. De media-aandacht voor deze incidenten speelt volgens hem ook een rol in de perceptie van een toename van geweld.
Achterliggende factoren en aanpak
De precieze oorzaken van de toename van geweld in het openbaar vervoer en onder jongeren zijn complex. Experts suggereren dat de coronapandemie een rol heeft gespeeld in het loslaten van sociale remmingen. Daarnaast kunnen factoren zoals sociale media, groepsdynamiek en een veranderende maatschappelijke context bijdragen aan de waargenomen toename van agressie.
Overheidsinstanties en veiligheidsdiensten staan voor de uitdaging om deze trends te keren. Dit omvat niet alleen repressieve maatregelen, maar ook preventieve strategieën gericht op jongeren en het verhogen van de veiligheidsbeleving in het openbaar vervoer. De samenwerking tussen politie, justitie, vervoersmaatschappijen en jeugdwerk is cruciaal om een veiliger klimaat te creëren voor zowel reizigers als personeel.