Bezoekers van enkele van de drukst bezochte websites ter wereld zijn ongemerkt slachtoffer geworden van een slimme supply chain-aanval. Via een lek in het experimentatieplatform Optimizely wisten aanvallers kwaadaardige code te injecteren. Die code werd vervolgens verspreid over 178 organisaties, waaronder de BBC, CNN, IKEA, Salesforce, GitLab, HSBC, Equifax, Air France-KLM, Zoom, Ledger en Peacock.
Zo werkte de aanval
De aanvallers braken niet in op de servers van de websites zelf. Ze misbruikten de vertrouwde infrastructuur van een derde partij: Optimizely. Bedrijven die Optimizely Web gebruiken, laden een JavaScript-fragment (de 'snippet') van cdn.optimizely.com. Dat fragment is nodig voor A/B-testen en andere aanpassingen van de gebruikerservaring.
Volgens cybersecuritynews.com maakten de hackers misbruik van een veld genaamd 'Project JavaScript'. Dat veld is bedoeld voor code die als eerste wordt uitgevoerd binnen de snippet en invloed heeft op alle experimenten in een project. De aanvallers plaatsten er een kleine loader in. Daardoor werd op élke pagina van de aangesloten websites kwaadaardige code geladen.
Eén malware, meerdere aanvallen
De geïnjecteerde code was geen simpel virus, maar een complete toolkit. De malware kon creditcardgegevens onderscheppen en cookies stelen. Ook wijzigde ze cryptocurrency-walletadressen, waardoor betalingen naar wallets van de aanvallers werden gestuurd. Onderzoeker Scott Helme van Report URI, die de campagne ontdekte, bevestigt dat er al cryptocurrency is gestolen.
Gebruikers van Apple-apparaten hadden extra reden tot zorg: de malware probeerde exploit kits genaamd 'Coruna' en 'DarkSword' te pushen naar bezoekers met een iPhone of iPad. De breedte van de aanval en de verscheidenheid aan doelwitten maken dit incident bijzonder zorgwekkend.
Waarom dit ook jou raakt
Dit incident laat het grote risico zien van moderne webontwikkeling, waarin websites afhankelijk zijn van tientallen externe scripts. Wordt één centrale leverancier zoals Optimizely gecompromitteerd, dan ontstaat een domino-effect. Voor de gewone internetgebruiker betekent dit: een site die je als veilig beschouwt — zoals die van je bank of luchtvaartmaatschappij — kan plotseling een bron van infectie worden, terwijl de websitehouder zelf niets fout heeft gedaan.
De code werd bovendien geladen via een legitiem domein dat browsers en beveiligingssoftware doorgaans als vertrouwd markeren. Voor de eindgebruiker is de aanval daardoor vrijwel onmogelijk te detecteren.
Nederlandse en bredere meldingen
In Nederland meldde tweakers.net dat grote sites zoals de BBC, CNN, IKEA en KLM malware verspreidden als gevolg van dit incident. Ook cybernews.com bevestigt dat in totaal 178 organisaties doelwit waren van deze script-aanval.
De aanval benadrukt in elk geval de noodzaak van strengere controle op third-party scripts en het inzetten van Content Security Policies (CSP), waarmee het ongeautoriseerd laden van scripts van externe domeinen wordt beperkt.