In de Verenigde Staten vindt een grootschalige transformatie van het landschap plaats waarbij levende bossen plaatsmaken voor zogenaamde 'spookbossen'. Hoewel dit fenomeen van dode, skeletachtige bomen traditioneel werd gekoppeld aan de stijgende zeespiegel langs de kusten, wijst recent onderzoek uit dat dit proces zich nu ook op grote schaal voltrekt in het binnenland, rondom zoetwatermeren en in drassige gebieden.
De impact van deze ontwikkeling is aanzienlijk voor het klimaatbeheer. Bossen fungeren als cruciale koolstofputten die CO2 uit de atmosfeer absorberen. Wanneer deze ecosystemen op grote schaal afsterven, verandert de balans van koolstofopslag, wat de effecten van de wereldwijde klimaatverandering kan versterken.
Kustgebieden onder druk
Langs de Atlantische kustlijn is de problematiek al langer zichtbaar. Een combinatie van intensere stormen en een stijgende zeespiegel zorgt ervoor dat de bodem verzadigd raakt en het zoutgehalte toeneemt. Dit leidt tot een onleefbare omgeving voor veel boomsoorten. In de staat North Carolina is de impact hiervan duidelijk zichtbaar; tussen 1985 en 2021 is daar ongeveer 21 procent van de kustbossen verdwenen door verzilting en wateroverlast, zoals beschreven door newscientist.com.
De onverwachte rol van het binnenland
Om de volledige omvang van de boomsterfte te begrijpen, heeft Henry Yeung van de University of Virginia samen met zijn team een uitgebreide analyse uitgevoerd. Zij maakten gebruik van luchtfoto's van het US National Agricultural Imagery Program uit de periode 2012 tot 2023. De onderzoekers richtten zich niet alleen op de zones binnen 10 kilometer van de Atlantische, Pacifische en Golfkusten, maar breidden hun zoektocht ook uit naar de oevers van de Great Lakes.
De resultaten van deze studie zijn alarmerend. In totaal zijn er meer dan 260 miljoen dode bomen geteld. Opvallend is dat de sterfte niet gelijkmatig is verdeeld; meer dan de helft van alle dode bomen bevindt zich in slechts 10 procent van de onderzochte bossen. Volgens vormen deze hotspots zich niet alleen in laaggelegen kustgebieden, maar ook in hooggelegen binnenlandse wetlands waar geen sprake is van zout water.
Versnellende trends
De data wijzen op een zorgwekkende versnelling van de boomsterfte in het afgelopen decennium. In de kustbossen, waar de combinatie van wateroverlast en zoutgehalte fataal is, is de sterfte zelfs met een factor drie toegenomen. De trend is echter ook in het binnenland zeer sterk aanwezig. In gebieden rondom uitdijende zoetwatermeren, waaronder de Great Lakes, en in wetlands die te maken hebben met extremere neerslag, is de sterfte in tien jaar tijd verdubbeld, meldt .
Dit onderzoek heeft geleid tot de creatie van de eerste kaart van spookbossen voor de gehele oppervlakte van de Verenigde Staten. De bevindingen maken duidelijk dat de dreiging van stijgende waterstanden breder is dan enkel de zeespiegelstijging. Ook veranderende neerslagpatronen en stijgende waterstanden in meren destabiliseren ecosystemen die voorheen veilig werden geacht. De totale schaal van deze ecologische verschuiving wordt benadrukt in de berichtgeving van .