De stemming in de Kamer over de programmawet, die onder meer de accijnzen op aardgas en elektriciteit aanpast, is uitgesteld. Oppositiepartijen hebben advies gevraagd aan de Raad van State over de voorgestelde maatregelen. Dit uitstel heeft directe gevolgen voor de geplande accijnswijzigingen die normaal op 1 april van kracht zouden worden.
De programmawet is een cruciaal onderdeel van de begrotingsafspraken van de federale regering en omvat diverse maatregelen die nodig zijn voor de uitvoering van het beleid vrt.be. De belangrijkste onderdelen van deze wet zijn de zogenaamde "centenindex", een verhoging van de accijnzen op gas, stookolie en brandstoffen, en een verlaging van de accijnzen op elektriciteit. Deze beslissingen werden al in november vorig jaar genomen, na moeizame onderhandelingen binnen de regering-De Wever over het begrotingsakkoord .
Accijnswijzigingen en impact op de burger
De geplande accijnsverhogingen voor aardgas en stookolie waren oorspronkelijk bedoeld om op 1 april in te gaan. Deze beslissing werd genomen voordat de huidige energiecrisis, mede veroorzaakt door de oorlog in het Midden-Oosten, zich aandiende. Tegelijkertijd zouden de accijnzen op elektriciteit dalen. Het doel van deze aanpassingen is het stimuleren van de energietransitie, waarbij de overstap van fossiele brandstoffen naar elektriciteit wordt bevorderd .
Volgens berekeningen van de fiscale administratie zou een gemiddeld gezin van vier personen dit jaar ongeveer 19,5 euro extra betalen voor aardgas als gevolg van de accijnsstijging. Door de daling van de accijnzen op elektriciteit zou dit gezin echter 12,6 euro besparen, wat resulteert in een netto stijging van ongeveer 7 euro. Voor stookolie wordt een gemiddelde stijging van 15,6 euro op de jaarlijkse factuur verwacht. Ook voor benzine en diesel was een accijnsverhoging voorzien .
Politieke discussie over brandstofprijzen
De stijgende energieprijzen, met name die van brandstoffen, leiden tot politieke spanningen. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez heeft gedreigd met het blokkeren van andere dossiers binnen de federale regering als er geen maatregelen worden genomen om de brandstofprijzen te temperen. Hij pleit voor de invoering van een "omgekeerd cliquetsysteem", waarbij de accijnzen op brandstof dalen zodra de prijs aan de pomp een bepaalde drempel overschrijdt vrt.be.
Minister van Energie Mathieu Bihet (MR) benadrukt het belang van betaalbare brandstof, aangezien veel mensen hun wagen nodig hebben voor werk, school of familiebezoek. Hij stelt dat het verlies van koopkracht door hoge brandstofprijzen ook een negatieve economische impact heeft. De MR stelt voor om het omgekeerde cliquetsysteem te financieren met de hogere btw-opbrengsten op brandstof . Binnen de regering is er echter weinig animo voor dit voorstel, met name de N-VA, de partij van de premier, staat op de rem. Enkel Les Engagés steunt het voorstel van de MR .
Het uitstel van de stemming over de programmawet betekent dat de geplande accijnswijzigingen voorlopig niet doorgaan. De verdere behandeling van de wet en de eventuele aanpassingen zullen afhangen van het advies van de Raad van State en de politieke onderhandelingen die daarop volgen.