De spanningen binnen het AfricaMuseum in Tervuren zijn verder opgelopen na een klacht van curatrice Nicole Kanda over vermeend racistisch en vrouwonvriendelijk gedrag van een bewaker. Deze klacht volgt op eerdere kritiek op het museumbeleid en het ontslag van programmaverantwoordelijke Nadia Nsayi, wat heeft geleid tot een juridische procedure tegen het museum en de directie bruzz.be.
Nicole Kanda, die eind 2025 een tentoonstelling over Angola samenstelde in het museum, beweert dat een bewaker haar de toegang tot haar eigen tentoonstelling heeft geweigerd. Volgens Kanda was dit gedrag racistisch en vrouwonvriendelijk. Ze stelt dat museumdirecteur Bart Ouvry niet ingreep nadat zij de situatie had gemeld en dat er geen excuses werden aangeboden of maatregelen werden genomen. Als gevolg hiervan heeft Kanda een rechtszaak aangespannen tegen het museum en de directie . Kanda benadrukt dat Nadia Nsayi de enige persoon binnen het museum was die haar situatie serieus nam en tussenbeide kwam.
Deze recente ontwikkelingen komen na het ontslag van Nadia Nsayi, die begin 2025 kritiek uitte op het AfricaMuseum in een column in De Morgen. Ruim een jaar later werd ze ontslagen na haar terugkeer uit loopbaanonderbreking. Nsayi is van mening dat haar ontslag verband houdt met haar kritische houding tegenover het museum .
De positie van directeur Bart Ouvry staat eveneens ter discussie. Zijn mandaat bij het AfricaMuseum wordt niet verlengd. Federaal minister van Wetenschapsbeleid Vanessa Matz (Les Engagés) heeft aangegeven dat deze beslissing past binnen bredere hervormingsplannen voor federale wetenschappelijke instellingen, waarbij het aantal directeurs-generaal zou worden teruggebracht tot twee. Matz vermeldde ook dat Ouvry zelf had aangegeven een andere professionele opportuniteit te hebben . Ouvry nam op 2 mei 2023 het roer over van de vorige directeur, Guido Gryseels, die 21 jaar lang aan het hoofd stond van het museum diplomatie.belgiube.
Het AfricaMuseum, voorheen bekend als het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika, heeft een complexe geschiedenis die teruggaat tot de Wereldtentoonstelling van 1897. Koning Leopold II gebruikte het museum destijds om koloniale verwezenlijkingen in Congo te etaleren dereactor.org. Na een grondige renovatie heropende het museum in december 2018 met de ambitie om komaf te maken met stereotypen en racisme uit het koloniale verleden en te werken aan een diverse samenleving .
De dekolonisatie van het museum is een voortdurend proces. Het museum werd in het verleden wel eens 'het laatste koloniale museum ter wereld' genoemd. Bij de renovatie zijn beelden zoals de luipaardman, die symbool stonden voor Congolese barbarij en in 1913 door het ministerie van Koloniën waren besteld, verplaatst naar een depot geografie.nl. Ondanks deze inspanningen blijft de instelling worstelen met haar identiteit en de manier waarop het koloniale verleden wordt gepresenteerd. De benaming van de instelling, die zowel museum als wetenschappelijk onderzoekscentrum is, en het onderscheid tussen 'AfricaMuseum' en 'Koninklijk Museum voor Midden-Afrika' leiden soms tot verwarring over de focus van de collectie, die voornamelijk gericht is op Congo, Rwanda en Burundi .
De minister van Wetenschapsbeleid, Vanessa Matz, heeft de hoop uitgesproken dat de geplande hervormingen uiteindelijk rust zullen brengen in het AfricaMuseum . Een nieuwe directeur ad interim moet uiterlijk in februari volgend jaar worden aangesteld.