De plenaire Senaat heeft vrijdag een cruciale stap gezet richting de mogelijke afschaffing van de instelling. Met een tweederdemeerderheid werd het voorstel tot herziening van artikel 195 van de Grondwet goedgekeurd. Deze aanpassing is noodzakelijk om de Senaat nog tijdens de huidige legislatuur te kunnen afschaffen, een lang gekoesterde wens van verschillende politieke partijen bruzz.be.
De stemming resulteerde in 36 stemmen voor, 8 tegen en 14 onthoudingen. De voorstemmen kwamen van N-VA, Vooruit, CD&V, Vlaams Belang, Eva Platteau (Groen) en vier leden van Les Engagés. Tegenstemmers waren PS, Liese Scholzen (MR), Celia Groothedde (Groen) en Hajib El Hajjaji (Ecolo). De onthoudingen werden genoteerd bij MR, PVDA-PTB en Anne-Catherine Goffinet (Les Engagés) .
Politiek schouwspel rond MR
De stemming werd voorafgegaan door een opmerkelijk incident waarbij de MR-fractie betrokken was. Nadat het debat rond 14 uur was afgerond en de stemming aanstaande was, vroeg MR-fractieleider Gaëtan Vangoidsenhoven een schorsing van een half uur. Hij verliet vervolgens de zaal voordat er een debat over zijn verzoek kon plaatsvinden. Dit leidde tot verontwaardiging bij verschillende fracties. Op suggestie van N-VA-fractieleider Karl Vanlouwe werd de zitting uiteindelijk voor 10 minuten geschorst. Deze schorsing duurde langer dan gepland, waarna voorzitter Vincent Blondel (Les Engagés) de zitting rond 15.30 uur heropende, aanvankelijk zonder de MR-fractie. Enkele minuten later voegde de MR-fractie zich alsnog bij de zitting .
De uitkomst van de stemming bleef tot het laatste moment onzeker. De regeringspartijen, ook wel de "Arizona-partijen" genoemd, beschikten niet over een eigen tweederdemeerderheid. Het regeerakkoord stelt bovendien dat er geen meerderheden gesloten mogen worden met de steun van extreemlinks of extreemrechts. Desondanks kreeg de federale meerderheid steun van Anders en Eva Platteau (Groen). Dit was echter alleen voldoende als de PVDA zich zou onthouden. De Duitstalige senatrice Liese Scholtzen (MR) had vooraf al aangekondigd tegen te zullen stemmen, en een MR-senator was afwezig wegens ziekte. Ook bij de PS ontbrak een fractielid .
Lange weg naar afschaffing
De afschaffing van de Senaat is al jaren een discussiepunt in de Belgische politiek. Veel partijen beschouwen de instelling als nutteloos en zien de afschaffing als een besparingsmaatregel. Het afschaffen van de Senaat is echter geen eenvoudige procedure, aangezien hiervoor verschillende Grondwetsartikelen moeten worden herzien vrt.be.
Normaal gesproken moet tijdens de ene legislatuur een lijst worden opgesteld van grondwetsartikelen die vatbaar zijn voor herziening, waarna de effectieve herziening pas in de daaropvolgende legislatuur kan plaatsvinden. Tijdens de vorige legislatuur zijn niet alle relevante grondwetsartikelen op deze lijst gezet, wat een afschaffing in de huidige legislatuur in principe onmogelijk maakte. De aanpassing van artikel 195 van de Grondwet, dat de procedure voor een grondwetsherziening bepaalt, omzeilt deze beperking .
Eerder, in maart 2026, strandde een poging tot hervorming van het Grondwettelijk Hof in de Senaat, waarbij premier Bart De Wever (N-VA) de vereiste tweederdemeerderheid miste voor de aanpassing van de bijzondere meerderheidswet. Dit maakte de afschaffing van de Senaat destijds verder weg dan ooit v-nieuws.be. De huidige goedkeuring van de herziening van artikel 195 markeert echter een nieuwe fase in dit langlopende dossier.