Brussel, België – Het Russische leger heeft in maart voor het eerst in tweeënhalf jaar geen terreinwinst geboekt in Oekraïne. Dit blijkt uit een analyse van gegevens van het Institute for the Study of War (ISW) door persagentschap AFP vrt.be. In sommige regio's zou Rusland zelfs terrein hebben moeten prijsgeven. Deze ontwikkeling markeert een significante verschuiving in de dynamiek van het conflict, dat al sinds februari 2022 voortduurt.
De opmars van de Russische strijdkrachten vertraagde al sinds eind vorig jaar. In februari van dit jaar bedroeg de terreinwinst nog slechts 123 vierkante kilometer . Deze vertraging wordt deels toegeschreven aan Oekraïense tegenoffensieven, met name in het zuidoosten van het land.
Impact van Starlink-blokkade
Een factor die mogelijk bijdraagt aan de verminderde Russische vooruitgang is de blokkade van de Starlink-internetservice voor Russische troepen. Volgens berichtgeving van RTL Nieuws heeft het Oekraïense leger hierdoor recentelijk weer terrein kunnen terugwinnen rtl.nl. Starlink, het satellietnetwerk van SpaceX, is cruciaal voor communicatie tussen commandoposten en de frontlinie, voor de besturing van drones en raketten, en voor het identificeren van kwetsbaarheden bij de vijand.
Hoewel Starlink in Rusland verboden is, wist het Russische leger de terminals lange tijd op grote schaal illegaal te gebruiken in Oekraïne. Dit gebeurde onder meer via schimmige toeleveringsketens en tussenpersonen op de zwarte markt. Oekraïense soldaten ontdekten de Starlink-terminals al in september 2024 op Russische posities bij de slag om Pokrovsk. Destijds werd al gepleit voor maatregelen om het Russische gebruik van deze apparaten tegen te gaan, aangezien het "iets is dat ons doodt", aldus een Oekraïense bataljonscommandant tegen The Kyiv Independent .
Recentelijk heeft SpaceX, het moederbedrijf van Starlink, echter alle Starlink-terminals in Oekraïne uitgeschakeld die niet op een 'witte lijst' staan. Deze lijst is goedgekeurd door het Oekraïense ministerie van Defensie. Ook burgers die Starlink gebruiken in Oekraïne zijn verplicht hun apparaten te registreren bij de overheid, om te voorkomen dat deze in Russische handen vallen . Deze maatregelen lijken de Russische communicatie en oorlogsvoering te beïnvloeden.
Diplomatieke en juridische ontwikkelingen
Parallel aan de militaire ontwikkelingen zijn er ook belangrijke diplomatieke en juridische stappen gezet. De Europese Commissie heeft de procedure opgestart om een stichtend lid te worden van een speciaal tribunaal. Dit tribunaal moet oordelen over de "Russische misdaden van agressie" . Deze stap onderstreept de internationale inspanningen om Rusland verantwoordelijk te houden voor zijn acties in Oekraïne.
Daarnaast heeft Rusland de persaccreditatie van de Nederlandse VRT NWS-correspondent Geert Groot Koerkamp ingetrokken. Deze maatregel wordt gezien als een vergeldingsactie, nadat Nederland eerder had geweigerd de verblijfsvergunning van een Russische journalist te verlengen . Dit incident illustreert de toenemende spanningen en de impact van het conflict op de internationale betrekkingen en de persvrijheid.
De situatie in Oekraïne blijft complex en dynamisch, met voortdurende militaire confrontaties en diplomatieke manoeuvres. De recente stagnatie in de Russische terreinwinst kan duiden op een veranderende fase in het conflict, waarbij de effectiviteit van Oekraïense verdediging en technologische maatregelen een steeds grotere rol spelen.