De Belgische regeringscoalitie bevindt zich in een diepe crisis na het mislukken van de recente begrotingsonderhandelingen. Terwijl vier van de vijf regeringspartijen bereid waren om verder te werken met een voorgesteld begrotingskader, weigerde de partij Vooruit dit kader te aanvaarden. Deze patstelling heeft geleid tot een situatie waarin premier De Wever zonder resultaat verslag moet uitbrengen aan de koning.
Conflict over het begrotingskader
Volgens berichtgeving van vrtnws.be lag er een voorstel op tafel dat voor het overgrote deel van de coalitie aanvaardbaar was als basis voor verdere detailonderhandelingen. Premier De Wever zou zelfs bereid zijn geweest tot enkele bijsturingen. De weigering van Vooruit om dit proces voort te zetten, wordt door andere partners als schadelijk ervaren. Zo stelde de centrumpartij Les Engagés dat knelpunten op fiscaal, sociaal vlak en in de gezondheidszorg enkel via onderhandelingen kunnen worden opgelost.
Voorzitter van Vooruit, Conner Rousseau, uitte via Instagram zijn teleurstelling over het feit dat de andere partijen niet overtuigd konden worden om het akkoord "eerlijker" te maken. Andere coalitiepartners spreken dit echter tegen. Zij wijzen erop dat er wel degelijk concessies waren gedaan; zo werd het volume van de besparingen in de gezondheidszorg volgens VRT NWS teruggebracht van ruim 3,6 miljard euro naar ongeveer 2,5 miljard euro.
De belangrijkste breekpunten
Een centraal conflictpunt betreft de koopkracht van gepensioneerden. Frank Vandenbroucke gaf aan dat ingrepen in de indexering zeer gevoelig liggen voor Vooruit. De beoogde inspanning op dit vlak zou rond het miljard euro liggen.
Naast deze fundamentele onenigheid over de cijfers, is de sfeer aan de onderhandelingstafel verder verslechterd door externe factoren. In een analyse van vrtnws.be wordt melding gemaakt van voortdurende perslekken over maatregelen die nog ter discussie stonden. Met name een live-interventie van een VTM-journaliste, die kritiek op de premier en informatie van Vooruit citeerde, zou voor veel irritatie hebben gezorgd. MR-vicepremier David Clarinval benadrukte dat het op dit moment niet de MR is die voor problemen zorgt, maar specifiek Vooruit.
Nieuwe pistes en politieke druk
Terwijl de onderhandelingen stagneren, duiken er nieuwe mogelijke besparingsmaatregelen op. Er wordt gesproken over een aanpassing van het indexeringsritme voor ambtenaren, waarbij zij slechts één keer per jaar geïndexeerd zouden worden. Daarnaast wordt de mogelijkheid overwogen om de compensatie van feestdagen die in het weekend vallen te schrappen, wat zou leiden tot meer werkuren en extra inkomsten. ACV-voorzitter Ann Vermorgen uitte in een interview met De Zevende Dag reeds haar ongenoegen over deze pistes.
De politieke druk neemt toe. Terwijl de premier naar het paleis trekt, bereiden bewegingen aan de rechterzijde in Vlaanderen, zoals Project Durf van Maurits Vande Reyde en MR Vlaanderen, zich voor om naar de kiezer te stappen. De impasse laat de regering in een kwetsbare positie, waarbij de focus nu volledig verschuift naar de bemiddeling van de koning.