De Belgische regering overweegt gerichte steunmaatregelen voor kwetsbare groepen als reactie op de recente stijging van de brandstofprijzen, die mede wordt toegeschreven aan de oorlog in het Midden-Oosten. Een algemene verlaging van de brandstofaccijnzen, bekend als de 'omgekeerde cliquet', lijkt van de baan. In plaats daarvan wordt gekeken naar het terugsluizen van extra btw-inkomsten naar de bevolking, met speciale aandacht voor werkenden en gebruikers van fossiele brandstoffen voor verwarming.
Vicepremier David Clarinval (MR) heeft benadrukt dat alle extra inkomsten die de staat genereert door de hogere brandstofprijzen volledig zullen terugvloeien naar de burgers die dit het meest nodig hebben vrt.be. Deze middelen zijn specifiek bedoeld als ondersteuning voor woon-werkverkeer en voor huishoudens die afhankelijk zijn van stookolie of gas voor verwarming. Hoewel de precieze technische uitwerking nog niet vaststaat, is er wel een principieel akkoord over deze aanpak. Clarinval merkte op dat, in tegenstelling tot een algemene accijnsverlaging, de gekozen strategie een gerichte interventie is voor de meest kwetsbaren.
Maxime Prévot, eveneens vicepremier voor Les Engagés, bevestigde de noodzaak om in te grijpen om burgers te beschermen tegen de stijgende kosten . Hij stelde dat, aangezien het omgekeerde cliquetsysteem geen optie was, de extra inkomsten via btw zullen worden teruggegeven aan de bevolking. Dit moet voorkomen dat de overheid profiteert van de hogere prijzen ten koste van de burgers.
De discussie over brandstofprijzen en compensatiemaatregelen komt op een moment dat de energiemarkt wereldwijd onder druk staat. In Nederland bereidt het kabinet eveneens steunmaatregelen voor in het geval van verdere prijsstijgingen, hoewel er nog geen concrete beslissingen zijn genomen rtl.nl. Daar wordt onder andere gedacht aan een energietoeslag, een prijsplafond en een accijnsverlaging, maar de Nederlandse regering acht overhaast ingrijpen vooralsnog niet verstandig, gezien de situatie nog niet gelijkgesteld wordt aan de energiecrisis van 2022.
Woon-werkverkeer en fiscale aspecten
Een belangrijk onderdeel van de Belgische plannen betreft de vergoeding voor woon-werkverkeer. Werkgevers zijn in België wettelijk verplicht om tussen te komen in de kosten voor woon-werkverkeer, afhankelijk van de sector. Deze vergoedingen zijn vaak gekoppeld aan de tarieven van de NMBS, die jaarlijks in februari worden geïndexeerd legalplushr.be. Vergoedingen voor openbaar vervoer zijn vrijgesteld van sociale bijdragen en bedrijfsvoorheffing. Voor woon-werkverkeer met de eigen wagen gelden sectorale afspraken, waarbij de vergoedingen een percentage zijn van de NMBS-tarieven. Deze zijn vrijgesteld van sociale bijdragen, maar niet volledig van bedrijfsvoorheffing, met een vrijstelling tot 41,66 euro per maand.
Vanaf 2026 staat er ook een belangrijke wijziging op stapel voor de fiscale aftrekbaarheid van de forfaitaire vergoeding van 0,15 euro per kilometer voor woon-werkverkeer Woon-werkverkeer in 2026: de geleidelijke afschaffing van de forfaitaire vergoeding van 0,15 €/km voor voertuigen met verbrandingsmotor.. Deze vergoeding, die loontrekkenden en zelfstandigen kunnen aftrekken als zij kiezen voor werkelijke kosten, zal vanaf 1 januari 2026 uitsluitend behouden blijven voor voertuigen zonder CO2-uitstoot, zoals 100% elektrische voertuigen. Voor nieuwe verbrandingsmotorvoertuigen of hybriden die vanaf die datum worden aangeschaft, verdwijnt de aftrek volledig en onmiddellijk. Dit beleid is gericht op de vergroening van de mobiliteit en zal concrete gevolgen hebben voor zowel werknemers als zelfstandigen in de personenbelasting.
De Belgische regering richt zich met de voorgestelde maatregelen op een gerichte aanpak om de impact van stijgende brandstofprijzen te verzachten, zonder een algemene accijnsverlaging die de staatskas zwaarder zou belasten. De focus ligt op het ondersteunen van diegenen die het meest kwetsbaar zijn voor de prijsstijgingen, met name via aanpassingen in de vergoedingen voor woon-werkverkeer en steun voor verwarmingskosten.