De elektriciteitsprijzen op de Belgische groothandelsmarkt hebben vandaag een historisch dieptepunt bereikt, waarbij de prijzen dieper onder het nulpunt zakten dan ooit tevoren. Door een extreme overvloed aan zonne-energie op een dag met een lage vraag naar stroom, ontstond er een overschot aan energie dat de prijzen op de markt naar recordniveaus drukte.
Ongekende prijzen op de groothandelsmarkt
De prijzen voor elektriciteit vertoonden vandaag een opmerkelijke beweging naar beneden. Volgens berichtgeving van vrt.be bereikte de stroomprijs tussen 13:00 en 14:00 uur een historisch dieptepunt van maar liefst -462 euro per megawattuur (MWh). Deze extreme daling betekent dat producenten op dat moment letterlijk betalen om hun overtollige stroom op het netwerk te kunnen leveren.
Ook de expertise van sun4power.be bevestigt de forse daling van de prijzen. Zij rapporteerden dat de groothandelsprijs tussen 13:00 en 14:00 uur zakte naar -26,6 cent per kilowattuur (kWh). De periode met negatieve prijzen begon volgens deze gegevens al rond 10:00 uur 's ochtends en duurde voort tot ongeveer 17:00 uur 's middags.
De oorzaak van dit fenomeen is een combinatie van factoren. De intense zonneschijn zorgt ervoor dat zonnepanelen op grote schaal elektriciteit opwekken, terwijl de vraag naar stroom op deze zonnige dag relatief laag is. Wanneer de productie het verbruik op het net overstijgt, moet de balans worden hersteld, wat leidt tot negatieve prijzen om het overschot te absorberen.
Een groeiende trend in 202arm
Hoewel de prijzen van vandaag een nieuw record vormen, is het fenomeen van negatieve stroomprijzen niet nieuw in België. Het is een terugkerend verschijnsel, vooral tijdens zonnige weekenddagen wanneer de industriële vraag afneemt. In een eerdere analyse van vrt.be werd al melding gemaakt van een breder patroon in 2025. Volgens gegevens van de federale energieregulator CREG is de prijs van elektriciteit in het huidige jaar al meer dan 520 uur onder het nulpunt gedoken.
Deze trend is direct terug te voeren op de snelle opmars van hernieuwbare energiebronnen. De groeiende capaciteit aan zonnepanelen en windmolens zorgt voor een steeds groter aandeel van duurzame energie in de Belgische elektriciteitsmix. In de afgelopen periode was de productie uit wind en zon goed voor ongeveer 37 procent van de totale Belgische elektriciteitsproductie, wat bijna gelijk is aan het aandeel van de kernenergie (37,6 procent). Tegelijkertijd is de productie uit kernreactoren, zoals Doel en Tihange, de afgelopen jaren afgenomen door de stillegging van diverse reactoren.
Gevolgen voor de consument
Voor de gemiddelde Belgische consument hangt de impact van deze prijzen sterk af van het type energiecontract dat zij hebben afgesloten. Voor personen met een traditioneel vast contract verandert er op de korte termijn weinig aan de factuur, maar voor bezitters van een dynamisch contract biedt dit moment juist kansen.
Bij een dynamisch contract fluctueert de prijs per uur. Tijdens de uren dat de prijzen negatief zijn, kunnen deze consumenten zelfs geld verdienen door hun verbruik te maximaliseren. Het is in dergelijke periodes daarom zeer voordelig om apparaten zoals de wasmachine aan te zetten of een elektrische auto op te laden.
Er kleven echter ook risico's aan de lage prijzen, met name voor mensen die zelf zonnepanelen bezitten. waarschuwt dat het terugleveren van energie aan het net tijdens negatieve prijzen tot extra kosten kan leiden. Dit gebeurt wanneer de injectie in het netwerk niet goed wordt beheerd. Voor wie een dynamisch contract heeft zonder een geavanceerd Energy Management Systeem (EMS) dat "curtailing" (het tijdelijk beperken van de export) ondersteunt, kan het terugleveren van stroom op deze momenten zelfs geld kosten in plaats van opleveren.
De netbeheerder Elia heeft eerder gewaarschuwd dat de kans op dergelijke overproducties in het voorjaar toeneemt, wat de noodzaak voor slimme energiemanagementsystemen in de toekomst alleen maar groter maakt.