De toegankelijkheid van de nabijheidsjustitie in Brussel staat onder druk. De griffies van de Brusselse vredegerechten zullen voortaan twee dagen per week hun deuren gesloten houden. Deze drastische stap is volgens de verantwoordelijken een tijdelijke noodoplossing om de resterende werkdagen maximaal te kunnen bemannen.
De beslissing werd gezamenlijk genomen door Simon Cardon, voorzitter van de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg, en Paul Dhaeyer, zijn Franstalige tegenhanger. Volgens berichtgeving van vrtnws.be bedraagt het personeelstekort momenteel bijna 30 procent. De voorzitters leggen uit dat het concentreren van de beschikbare medewerkers op minder openingsdagen de enige manier is om de dienstverlening op de overige dagen nog te kunnen verzekeren.
Cijfers en personele uitstroom
Uit een persbericht blijkt dat het personeelskader van de Brusselse vredegerechten in totaal 169 plaatsen omvat. Hoewel er 145 functies zijn ingevuld, is de realiteit op de werkvloer minder rooskleurig. Door een combinatie van ziekte, detacheringen en deeltijdse arbeid zijn in de praktijk slechts ongeveer 120 medewerkers effectief inzetbaar.
Het probleem wordt verergerd door een aanhoudende uitstroom van personeel. In de afgelopen jaren hebben talrijke medewerkers de organisatie verlaten vanwege mutaties, pensionering of een overstap naar een andere werkgever of functie. Volgens de voorzitters wordt deze uitstroom onvoldoende gecompenseerd door nieuwe aanwervingen. Het gaat dus niet enkel om het moeilijk invullen van openstaande vacatures, maar om een structureel verlies van personeel zonder adequate vervanging.
Impact op de burger en taalbarrières
De gevolgen van deze personele crisis zullen volgens de gerechtelijke voorzitters direct voelbaar zijn voor de burger. Een griffie vervult een cruciale rol in de werking van het vredegerecht; zij zijn verantwoordelijk voor het dossierbeheer, de procedurele en administratieve ondersteuning en vormen het primaire contactpunt voor de rechtzoekende. Zonder een goed functionerende griffie kan een vrederechter zijn wettelijke opdracht niet adequaat uitvoeren, wat de nabijheidsjustitie in gevaar brengt.
Het vinden van nieuwe kandidaten blijkt bovendien complex door de specifieke context van de hoofdstad. In Brussel gelden voor griffiers van de vredegerechten zeer strikte tweetaligheidsvereisten. Deze verregaande taalvereisten beperken de groep potentiële sollicitanten sterk, wat de werving bemoeilijkt.
De voorzitters geven aan dat zij herhaaldelijk hebben verzocht om extra versterking. Hierbij werd specifiek gevraagd naar de inzet van contractuele medewerkers, assistenten en andere profielen die op korte termijn kunnen worden ingezet om de druk op de griffies te verlichten. Naast VRT NWS meldde ook nieuwsblad.be dat de sluitingen als noodoplossing dienen voor het aanhoudende tekort.