Wat betekent jouw familienaam eigenlijk? En waar kwam die voor het eerst in een officieel document voor? Die vraag kun je nu met een paar klikken beantwoorden. De Universiteit Gent (UGent) lanceerde het Namenloket, een online portaal met informatie over de oorsprong en betekenis van ongeveer 30.000 namen. Naast familienamen vind je er ook uitleg over stormnamen, diernamen en plaatsnamen, meldt vrtnws.be.
Wetenschap uit de kast
Het platform ontstond uit een concreet probleem: veel wetenschappelijk onderzoek naar eigennamen was nauwelijks toegankelijk. Volgens Linde Lapauw, projectcoördinator van het Namenloket aan de UGent, stond die kennis vooral in papieren woordenboeken. Die verschenen vaak in kleine oplages of stonden enkel in bibliotheken. Het grote publiek kon er dus moeilijk bij.
Daar veranderden de onderzoekers iets aan. Ze digitaliseerden het 'Woordenboek van de Familienamen in België en Noord-Frankrijk' uit 1993 volledig. Dat werk is het levenswerk van familienaamkundige Frans Debrabandere. Hij analyseerde jarenlang historische documenten om de eerste schriftelijke vermeldingen en de oorspronkelijke betekenis van namen vast te stellen.
Professor Anne-Sophie Ghyselen van de vakgroep Taal- en Letterkunde aan de UGent benadrukt dat die kennis een essentieel onderdeel is van ons culturele erfgoed. Namen vertellen volgens haar veel over de geschiedenis en identiteit van mensen.
Van academisch onderzoek naar jouw stamboom
De teksten op het platform zijn niet zomaar gekopieerd. Taalkundige redacteurs bewerkten ze zodat een breed publiek ze begrijpt. Experts controleren die teksten daarna telkens opnieuw, zodat de betrouwbaarheid gewaarborgd blijft.
Wie een naam opzoekt, vindt er toegankelijke informatie over de herkomst en betekenis.
Zo slaat het Namenloket een brug tussen academisch onderzoek naar onomastiek en de persoonlijke nieuwsgierigheid van burgers naar hun eigen stamboom en familiale wortels.