Publieke gelden voor de Vlaamse mediasector worden niet puur op objectieve criteria verdeeld. Dat concludeert een analyse van onderzoekers aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB). Politieke en mediabonzen sturen de verdeling sterk, aldus de bevindingen.
Volgens berichtgeving van apache.be worden subsidies vaak zo vormgegeven dat ze perfect aansluiten bij de behoeften van de grootste marktspelers. Grote mediagroepen vangen daardoor een onevenredig groot deel van de steun op. Voor kleinere partijen wordt concurrentie voeren zo extra moeilijk.
35 miljoen euro als casus
De onderzoekers onderbouwden die trend met één concrete casus: de toewijzing van 35 miljoen euro aan Europese steunmaatregelen. Dat geld was bedoeld om de mediasector te helpen de economische schade van de Covid-19-pandemie op te vangen.
Maar in plaats van breed te spreiden over diverse mediakanalen, vloeide een groot deel van het bedrag naar gevestigde mediabedrijven. De route die die miljoenen aflegden, is volgens de analyse kenmerkend voor een breder systemisch probleem.
Subsidies op maat van de machtigen
De kern van de kritiek: politiek en mediabonzen verdelen de subsidies onder elkaar. Door de criteria op een specifieke manier te formuleren, worden partijen die al over macht en middelen beschikken bevoordeeld. Dat roept fundamentele vragen over de transparantie en de rechtvaardigheid van de overheidssteun.
Wordt de toewijzing op maat gemaakt voor grote mediagroepen, dan riskeren kleinere spelers buiten spel te komen.
Gevolgen voor de mediadiversiteit
De resultaten van de VUB-onderzoekers suggereren dat mediasubsidies in Vlaanderen worden toegesneden op grote mediagroepen. De Europese steunmaatregelen moesten de veerkracht van de héle sector versterken. In de praktijk consolideerde de uitvoering in Vlaanderen vooral de positie van de grootste spelers.
Die verdeling creëert volgens de analyse een situatie waarin grote mediagroepen worden bevoordeeld. Het blootleggen van deze praktijken is daarom essentieel, stelt het onderzoek: alleen zo kan een sector ontstaan die minder afhankelijk is van politieke gunsten.
De onthullingen over de verdeling van de 35 miljoen euro dienen als illustratieve casestudy voor die bredere problematiek.